آیا برای شما هم اکنون پیش آمده که تزریق عضلانی یا زیرجلدی انجام داده اید و ناحیه تزریقتان سفت شده است؟ یا تاکنون شنیده اید که فردی تزریق عضلانی انجام داده اما ناحیه تزریق با لمس سفت و متورم در حد یک عدس یا نخود شده است؟ نگران نباشید اما هوشیار باشید! بله سفت شدن جای آمپول یا واکسن به خودی خودی امر معمول و طبیعی نیست اما در برخی موارد (حدود 20% از انواع تزریقات زیر جلدی یا عضلانی) امکان بروز این حالت وجود دارد که به اتفاق باید هرچه سریعتر بررسی و درمان های لازم در حد امکان صورت بپذیرد، عدم توجه به روشهای درمان خانگی و پزشکی برای سفت شدن ناحیه تزریق می تواند امکان تخریب بافت یا افزایش التهاب و درد را در ناحیه گلوله شده تزریق افزایش دهد که اجرای اصولی روشهای ایمن و تخصصی درمان سفت شدن جای تزریق عضلانی و زیرجلدی به کنترل کردن این خطرات کمک می کند، از مرکز درمان در منزل درمان نو در این مقاله علمی با شما خواهیم بود تا در رابطه با 13 روش درمان خارش و سفت شدن جای امپول یا واکسن به روشهای ایمن و علمی با شما صحبت کنیم تا درصورت بروز چنین اتفاقی بدانید چه مسیری را باید طی کنید، تا انتهای مطالب با حوصله نگاه زیبایتان را به ما بدهید تا راهکارهای علمی کبودی و سفت شدن ناحیه تزریق را خدمتتان شرح دهیم و اگر سوالی ذهنتان را درگیر کرده است می توانید از طریق راه های ارتباطی 02122927270، 09194685699، 09194683780 و 09194683745 به صورت کاملا رایگان سوالتان را از پزشکان شبانه روزی درمان نو بپرسید؛ در غیراینصورت منتظر نظرات مهمتان در باکس کامنت انتهای مطلب هستیم.
| روش مراقبت | نحوه انجام | نکته مهم |
| کمپرس سرد | در ۲۴ ساعت اول، هر بار ۱۰ تا ۱۵ دقیقه، روزی ۳ تا ۴ بار با پوشش پارچه ای استفاده کنید. | یخ را مستقیم روی پوست نگذارید. |
| کمپرس گرم | پس از ۲۴ تا ۴۸ ساعت، در نبود علائم عفونت، گرمای ملایم را هر بار ۱۰ تا ۱۵ دقیقه استفاده کنید. | کمپرس گرم توده را لزوما از بین نمی برد. |
| کاهش فشار و تحریک | لباس گشاد بپوشید، روی محل نخوابید و از ماساژ، فشار دادن و تخلیه خودسرانه پرهیز کنید. | حرکت ملایم مجاز است؛ فعالیت دردناک یا سنگین را محدود کنید. |
| کنترل درد و تزریق بعدی | مسکن مناسب را با نظر داروساز مصرف کنید و تزریق بعدی را به فرد آموزش دیده بسپارید. | استامینوفن ضد التهاب نیست؛ روی توده یا پوست ملتهب تزریق نکنید. |
| پایش و مراجعه پزشکی | اندازه توده، شدت درد و تغییرات پوست را روزانه بررسی کنید. | تب، چرک، قرمزی منتشر یا افزایش درد و تورم نیاز به معاینه همان روز دارد. |
پیشنهاد ویژه درمانی: ویزیت در منزل تهران با اعزام پزشک متخصص/ عمومی دارای پروانه طبابت استان تهران.
درمان سفت شدن جای آمپول بعد از تزریق با 12 گام ایمن و تائید شده پزشکان
بدون آنکه وقت شریفتان را بگیریم می خواهیم سریعا به سراغ 12 گام ایمن، علمی و خانگی برای درمان سفت شدن جای آمپول یا واکسن برویم، روش هایی که برای باز شدن سفتی جای آمپول یا واکسن برایتان انتخاب کرده ایم با تحقیق بر محتواهای علمی فضای جستجوی گوگل، تکست های برتر تزریقات ایمن (از رسانه های WHO، CDC و NHRC) همچنین نظرات پزشکان مرکز (جناب آقای دکتر علیرضا حکمت به عنوان مسئول فنی، جناب آقای دکتر لطفی متخصص عفونی و سرکار خانم فرنوش بابالو پزشک متخصص داخلی مرکز درمان نو) است که به شیوه کاملا ایمن و تائید شده بتوانیم آنها را خدمتتان شرح دهیم، همراه ما تا انتهای 12 گام باشید:
1) 24 ساعت اول از کمپرس سرد استفاده کنید
در 24 ساعت اول از تزریق آمپول احتمال خونریزی، تشدید التهاب، تورم و انتقال پیام درد بیشتر از سایر دوره های تزریق است، از همین رو در 24 ساعت اول از کمپرس سرد استفاده می کنیم تا جریان خون و انتقال پیام تحریکی اعصاب دردی را کاهش دهیم که خطر خونریزی، اکیموز با انتشار خونمردگی به حداقل ممکن برسد، برای این کار باید از یک کیسه آب سرد با پوشش بسته همراه با یک حوله یا پارچه پوشاننده آن (جهت جلوگیری از برخورد مستقیم به پوست) استفاده کنید، فواصل گذاشتن کیسه آب سرد هر 6 ساعت یکبار (4 بار در روز) متناسب و عالی است، از برخورد مستقیم یخ به ناحیه سفت شده یا گلوله شده به شدت خودداری کنید زیرا سبب آسیب به پوست ناحیه سفت شده می شود، برای هربار استفاده از کمپرس سرد 10 الی 15 دقیقه زمان مناسب است و دمای آب نیز تا 15 درجه بهترین دمای مناسب برای تزریق می باشد.
پیشنهاد ویژه درمانی: تزریق سرم در منزل شبانه روزی با اعزام پرستار آموزش دیده و آکادمیک.
2) 24 الی 48 ساعت پس از تزریق از کمپرس گرم استفاده کنید
پس از گذشت 24 ساعت ابتدایی در دوره 24 الی 48 ساعت بعدی خون رسانی می تواند در افزایش جذب دارو و کاهش باقی ماندن دارو زیر پوست یا عضله کمک کند، در واقع در 24 ساعت اول سعی میشود از خونریزی با تنگ کردن عروق به کمپرس سرد استفاده شود اما در 24 الی 48 ساعت بعدی سعی بر کاهش تجمع دارو در عضله و جلوگیری از تورم و سفت شدن بیش از حد دارو می باشد، برای این کار از یک کیسه آبگرم روزی 3 بار (هر 8 ساعت یک بار) و هربار 10 الی 15 دقیقه استفاده کنید، بهتر است دمای آب 37 الی 40 درجه سانتی گراد باشد که آسیب به پوست وارد نشود از طرفی از تماس مستقیم آب داغ یا گرم بر روی پوست خودداری کنید.
3) از فشار دادن، مالیدن و ماساژ ناحیه سفت شده خودداری کنید
فشار یا ماساژ ناحیه سفت شده تزریق می تواند خطر افزایش التتهاب، تورم و درد را تشدید کند، در برخی موارد که احتمال وجود چرک در زیر پوست و ناحیه گلوله شده بالاست فشردن ناحیه تزریق می تواند سبب انتشار عفونت وایداسپرید شود که در نهایت سبب بروز آسیب پوستی یا گانگرن (قاقاریا) شود، البته یادتان نرود عدم ماساژ و مالیدن ناحیه تزریق زمانی صدق می کند که علائم التهاب، چرک یا آسیب به بافت مطرح باشد اگر فقط احساس درد جزیی یا گلوله شدن زیر دست احساس می کنید اما قرمزی، التهاب، بوی بد از ناحیه تزریق، درد شدید، تورم و تخریب بافتی در میان نیست می توانید برای سرعت بخشیدن به جذب دارو از مالش بسیار آرام و دایره ای (در حد 2 الی 4 کیلوگرم) در عرض 5 دقیقه در بازه های 6 ساعته (4 بار در روز) استفاده نمایید.
پیشنهاد ویژه درمانی: برای اعزام پرستار تعویض پانسمان در منزل می توانید وارد این صفحه شوید.
4) تا 72 ساعت حرکات سنگین (ورزش و غیره) ممنوع!
تحریک و فشار بیش از حد بر ناحیه تزریق سفت شده می تواند خطر افزایش التهاب و درد را تشدید کند، در برخی موارد که علائم آبسه و عفونت مطرح می شود نیز خطر انتشار آن و گانگرن را ارتقاء می دهد، از طرفی فشار مازاد جریان خون را افزایش می دهد و این حالت سبب بروز خونریزی مجدد و کاهش ترمیم بافتی می گردد، برای جلوگیری از بروز التهاب و آسیب بافتی و افزایش ترمیم پیشنهاد می شود که تا 3 روز از انجام ورزش سنگین به طورمثال فوتبال، وزنه برداری، حرکات تمرینی باسن یا کتف (عضله دلتوئید) و یا دوومیدانی، برداشتن اجسام سنگین و موارد مشابه خودداری کنید تا علائم درد و التهاب به کمترین حد ممکن برسد.
5) استفاده از مسکن های OTC برای کاهش درد و التهاب
داروهای OTC یا اورکانت دراگ از دسته داروهایی هستند که بدون نسخه پزشک سازمان غذا و دارو مصرف آنها را برای کنترل درد و علائم التهابی آزاد گذاشته است، به طورمثال داروهای NSAID (ضد التهاب غیراستروئیدی) نظیر قرص استامینوفن، قرص ایبوپروفن و یا قرص ناپروکسن از این دسته می باشند، اگر علائم درد بسیار شدید و عفونت حاد بهمراه تورم و قرمزی پروداکتیو (پیش رونده) ندارید می توانید تا 48 ساعت پس از شروع مراقبت ها و درمان های خانگی از بین بردن جای سفتی ناشی از تزریق از استامینوفن 325 یا 500 میلی گرم یا ناپروکسن 500 استفاده کنید، این روش هم به کاهش درد و هم به کاهش التهاب بسیار کمک می کند.
6) تغییر ناحیه تزریق در صورت نیاز به تزریق مجدد
برای کاهش خطر التهاب بیشتر و یا آسیب عضله ای فراتر از حالت پیش آمده اگر تزریق دوم و سوم و غیره را باید ادامه دهید از عضله دیگری استفاده کنید، پرستار نباید در همان ناحیه تزریق اول؛ تزریق دوم و غیره را انجام دهد زیرا این کار هم جذب دارو را با اختلال مواجه می کند و هم در ترمیم بافتی و روند درمان سفت شدن جای تزریق عضلانی (یا زیر جلدی) اختلال به وجود می آورد، برای این کار سعی کنید از عضله سیمتریکال یا قرینه برای تزریقات بعدی اما با احتیاط و با استفاده از تجربیات پرستار آموزش دیده و کادر درمان مطمئن استفاده کنید.
پیشنهاد مطالعه بیشتر: آموزش آمپول زدن (آموزش تزریق عضلانی در 10 گام)
7) پوشیدن لباس های گشاد برای کاهش فشار ناحیه سفت شده
لباس های تنگ می تواند در کاهش خون رسانی، کاهش جذب داروی سفت شده، افزایش احتمال چرک و التهاب بهمراه درد و حتی آسیب بیشتر ناحیه تزریق سفت شده تاثیرگذار باشد، از همین رو برای اینکه بتوانید فرآیند درمان را به صورت اصولی پیش ببرید سعی کنید از لباس های گشاد و غیر چسب استفاده کنید زیرا لباس های تنگ می توانند بر ناحیه تزریق فشار مضاعف و مازاد وارد کنند.
8) عدم خوابیدن روی ناحیه تزریق سفت شده
تا زمانی که محل تزریق سفت و دردناک است، بهتر است روی آن نخوابید و حالتی را انتخاب کنید که وزن بدن روی ناحیه تزریق قرار نگیرد؛ فشار مستقیم و طولانی ممکن است درد و حساسیت موضع را بیشتر کند و خواب شما را مختل کند، اگر تزریق در باسن انجام شده روی پهلوی مقابل بخوابید و اگر در بازو بوده، بازوی تزریق شده را زیر بدن یا بالش نگذارید، این کار بیشتر برای کاهش فشار و ناراحتی است و به تنهایی باعث برطرف شدن توده نمی شود.
9) تخلیه، دستگاری و سعی به ترکاندن ناحیه سفت شده ممنوع!
یکی از اشتباه ترین کارهایی که به دنبال سفت شدن ناحیه تزریق می توانید به آن اقدام کنید تخلیه ناحیه سفت شده یا گلوله شده، سوزن زدن به آن برای بازکردن سمجرای خروجی دارو یا ترشحات و یا ترکاندن آن می باشد، ببینید سفت شدن دارو به معنای بروز یک کیسه ای در زیر پوست نیست که اگر آن را بترکانیم مشکل حل شود؛ شاید آن گلوله زیر پوست (ناحیه شفت شده عدس یا نخود طور) از جنس چرک باشد و شایدم از جنس آبسه دارای مایعات سروزی و داروی مانده! نباید آن را بترکانید زیرا می تواند خطر آسیب به عضله و پوست را افزایش می دهد و این حالت می تواند به شدت در خطر انتشار عفونت و آسیب های بافتی تاثیرگذار باشد.
10) استفاده از پماد یا ترکیبات طب سنتی فقط طبق نظر متخصص
برای کاهش درد و التهاب همراه با سفت شدن محل تزریق؛ سادتان باشد پماد یا ژل را فقط با نظر پزشک طب سنتی یا نوین و داروساز باید استفاده کنید (زیرا مرحله سفتی و قرمزی ناحیه تزریق کاملا تحت پایش و بررسی باید قرار بگیرد)، به طورمثال: استفاده از ژل دیکلوفناک، ژل ایبوپروفن و ژل پیروکسیکام از گزینه های ضد التهاب موضعی هستند که ممکن است برای بعضی افراد مناسب باشند اگرچه گوله زیر پوستی (ناحیه سفت شده) یا توده را مستقیما از بین نمی برد و نباید روی پوست زخمی، عفونی یا محل سوراخ تزریق که هنوز بسته نشده است استفاده شوند، درباره ترکیبات طب سنتی طبق شواهد تجربی و بنا به تجربیات استفاده از ضماد زردچوبه و روغن سیاه دانه می تواند پوست را تحریک کنند و توصیه نمی شود که مکررا استفاده شود.
نکته بسیار مهم: اگر محل تزریق داغ و قرمز است، درد آن بیشتر می شود یا تب دارید، به جای مصرف موضعی خودسرانه باید توسط پزشک متخصص معاینه شوید.
11) پایش و ارزیابی ناحیه سفت شده از نظر تورم، التهاب و قرمزی
سعی کنید در طول هر روزی که می گذرد ناحیه تزریق سفت شده را چک کنید، پیشنهاد ما کشیدن یک شابلون دایره ای دور ناحیه سفت شده است به فاصله 3 سانتی متر از مرکز (شعاع 3 سانتی متر)، از اولین روز این کار را انجام دهید زیرا اگر علائم التهاب و تشدید تورم دیده شود از مرکز این دایره به بیرون کشیده میشود و از دایره گذر خواهد کرد، از همین رو برای آنکه تشخیص دهید علائم تورم و قرمزی و کبودی در عین حال که فرآیند مراقبت و درمان را در حال سپری هستید بیشتر نشده است پایش و ارزیابی از ارزش و اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.
پیشنهاد ویژه درمانی: آموزش گرفتن قند خون با دستگاه به روش آسان.
12) استفاده از فرآیند تزریقات با تجربیات پرستار مجاز و آموزش دیده
تزریق غیر ایمن سلسه مراتب اجرایی دارد که توسط افراد ناوارد، غیرآکادمیک و غیر علمی بروز می کند، مثلا فردی که صلاحیت انجام تزریقات را ندارد یا آموزش لازم برای انجام آن را ندیده است نمی تواند پرپ و درپ قبل از تزریق را انجام دهد قطعا باعث انتقال عفونت از محیط بیرون به داخل بدن و بروز آبسه عفونی خواهد شد، یا مثلا نداند نوع تزریق زیر جلدی یا عضلانی باشد در نتیجه احتمال بروز اشتباه در تزریق وجود خواهد داشت، از همین رو انجام تزریقات با تجربیات پرستار آموزش دیده و آکادمیک می تواند در جلوگیری از بروز تزریقات اشتباه و آسیب زننده بسیار کمک کننده باشد.
13) مراجعه به پزشک در صورت علائم درد و تورم شدید
اگر سفتی محل تزریق با درد یا تورم شدید همراه است، برای معاینه به پزشک مراجعه کنید و فقط به کمپرس گرم اکتفا نکنید. کمپرس گرم ملایم زمانی مناسب است که علائم عفونت وجود نداشته باشد؛ در صورت قرمزی رو به گسترش، داغ شدن پوست، افزایش درد، خروج چرک یا تب، استفاده از آن را متوقف کنید و همان روز به پزشک عمومی یا متخصص عفونی مراجعه کنید، زیرا این علائم ممکن است نشانه عفونت یا آبسه باشند. محل را فشار ندهید و برای تخلیه آن اقدام نکنید؛ اگر تب و لرز شدید، ضعف قابل توجه یا گسترش سریع قرمزی دارید، به اورژانس مراجعه کنید.
برای درمان درد جای آمپول بعد از تزریق چه روشهایی وجود دارد؟
باید بدانید که درد جای آمپول معمولا خفیف و گذراست و با مراقبت ساده بهداشتی و تحت نظارت کنترل و یا از شدن آن کاسته میشود، انتخاب روش مناسب به زمان گذشته از تزریق، نوع دارو و وضعیت محل بستگی دارد؛ کمپرس سرد در ساعات اولیه و گرمای ملایم پس از ۲۴ تا ۴۸ ساعت، در نبود علائم عفونت، ممکن است کمک کننده باشند، اگر درد شدیدتر شد یا با قرمزی گسترده، تورم زیاد یا تب همراه بود، معاینه پزشکی لازم است،
پس از استفاده از روش های درمان سفت شدن جای آمپول چند روزه علائم برطرف میشود؟
مدت بهبود سفتی جای آمپول به نوع دارو، روش تزریق و علت ایجاد توده بستگی دارد؛ در موارد خفیف، درد و ورم معمولا طی ۲ تا ۳ روز کمتر می شود و سفتی ممکن است طی ۱ تا ۲ هفته به تدریج برطرف شود، اما بعضی توده ها، به ویژه پس از تزریق داروهای روغنی یا طولانی اثر، چند هفته باقی می مانند. مراقبت های خانگی لزوما این زمان را کوتاه نمی کنند و بیشتر برای کاهش ناراحتی هستند. اگر پس از چند روز هیچ روند بهبودی مشاهده نکردید یا توده پس از دو هفته همچنان باقی بود، برای بررسی مراجعه کنید؛ افزایش درد، بزرگ شدن توده، قرمزی و گرمی پوست، ترشح یا تب نیز نیاز به معاینه زودتر دارد.
پیشنهاد ویژه درمانی: نزدیک ترین تزریقات به من با اعزام سریع کارشناس همراه با کارت نظام پرستاری.
مهمترین نکات مراقبت پرستاری پس از گلوله شدن ناحیه تزریق
برای کاهش احتمال سفت شدن یا گلوله شدن محل تزریق توحه به مراقبتهای پرستاری قبل و بعد از تزریق از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است، از همین رو انتخاب محل مناسب و اجرای صحیح تزریق اهمیت زیادی دارد، البته حتی با رعایت تمام اصول نیز نمی توان احتمال ایجاد درد، التهاب یا توده را کاملا از بین برد، از مهمترین نکات مراقبت پرستاری پس از گلوله شدن ناحیه تزریق میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
| اقدام پیشگیرانه | نحوه انجام | نکته مهم |
| رعایت دستور پزشک | نوع دارو، مقدار، مسیر و زمان تزریق مطابق دستور باشد. | مسیر تزریق را تغییر ندهید و داروها را بدون بررسی سازگاری مخلوط نکنید. |
| انتخاب عضله و سوزن مناسب | محل تزریق و اندازه سوزن متناسب با سن، جثه، ضخامت چربی و حجم دارو انتخاب شود. | سابقه تزریق ژل، چربی یا وجود پروتز در باسن را اطلاع دهید. |
| رعایت بهداشت و اصول استریل | دست ها تمیز و وسایل استریل و یک بار مصرف باشند؛ پوست ضد عفونی شود. | پیش از تزریق اجازه دهید ماده ضد عفونی کننده خشک شود. |
| اجرای تکنیک مناسب و تغییر محل | در موارد مناسب از روش Z-track استفاده شود و محل تزریق های مکرر تغییر کند. | تزریق روی توده، کبودی، زخم یا پوست ملتهب انجام نشود. |
| شل نگه داشتن عضله و مراقبت پس از تزریق | عضله هنگام تزریق شل باشد؛ خونریزی مختصر با فشار ملایم گاز تمیز کنترل شود. | از ماساژ شدید پرهیز کنید و دستور مراقبتی همان دارو را رعایت کنید. |
1) انجام تزریق طبق دستور پزشک
نوع دارو، مقدار، مسیر و زمان تزریق باید مطابق دستور پزشک باشد. هر دارویی برای تزریق عضلانی مناسب نیست و تغییر مسیر تزریق یا مخلوط کردن داروها بدون بررسی سازگاری مجاز نیست.
2) استفاده از تکنیک تزریق Z-track در موارد مناسب
در این روش، فرد آموزش دیده پوست را پیش از ورود سوزن کمی به کنار می کشد و پس از خارج کردن سوزن رها می کند. این تکنیک برای برخی تزریق های عضلانی، به ویژه داروهای محرک، به کاهش نشت دارو به بافت زیر پوست کمک می کند؛ اما برای همه تزریق ها ضروری نیست.
3) انتخاب عضله مناسب برای تزریق
محل تزریق باید با توجه به سن، حجم عضله، ضخامت چربی، مقدار دارو و دستور مصرف آن انتخاب شود. افرادی که در باسن تزریق ژل یا چربی داشته اند یا پروتز دارند، باید پیش از تزریق اطلاع دهند تا از تزریق در ناحیه تغییر یافته پرهیز و محل مناسب دیگری انتخاب شود.
4) انتخاب سوزن با طول و قطر مناسب
سوزن باید متناسب با جثه فرد، ضخامت چربی و نوع دارو انتخاب شود تا داروی عضلانی به عضله برسد. کوتاه بودن سوزن ممکن است باعث باقی ماندن دارو در بافت چربی و افزایش تحریک موضعی شود.
5) رعایت بهداشت و اصول استریل
شستن دست ها، استفاده از سرنگ و سوزن استریل یک بار مصرف و ضد عفونی کردن پوست ضروری است. پیش از ورود سوزن، باید اجازه داد ماده ضد عفونی کننده خشک شود.
6) جابه جا کردن محل در تزریق های مکرر
در تزریق های دوره ای، محل تزریق باید طبق برنامه مناسب تغییر کند. تزریق روی توده قبلی، پوست قرمز، ناحیه دردناک، کبودی یا زخم انجام نشود.
7) شل نگه داشتن عضله و پرهیز از ماساژ شدید
هنگام تزریق، بدن در وضعیت راحت و عضله شل باشد تا درد کمتر شود. پس از تزریق، در صورت خونریزی مختصر، فشار ملایم با گاز تمیز کافی است؛ محل را محکم ماساژ ندهید و دستور مراقبتی مخصوص همان دارو را رعایت کنید.
مهمترین دلایل بروز سفت شدن ناحیه تزریق چیست؟
سفت شدن جای آمپول معمولا به دلیل التهاب بافت یا جمع شدن خون در محل تزریق ایجاد می شود، اما گاهی روش نامناسب تزریق یا عفونت عامل آن است. زمان ظاهر شدن توده و وجود درد، قرمزی یا تب به تشخیص علت کمک می کند؛ هر توده ای به معنی جذب نشدن دارو نیست، از مهمترین دلایل بروز سفت شدن ناحیه تزریق می توان به موارد زیر اشاره نمود:
1) التهاب موضعی در واکنش به داروی تزریق شده
بعضی داروها بافت محل تزریق را تحریک می کنند و باعث درد، ورم و سفتی می شوند. این واکنش لزوما نشانه عفونت نیست و معمولا به تدریج کاهش پیدا می کند؛ البته بعضی داروهای طولانی اثر می توانند توده ای ایجاد کنند که چند هفته باقی بماند.
2) باقی ماندن داروی عضلانی در بافت چربی به دلیل تزریق کم عمق
اگر طول سوزن برای ضخامت چربی بدن مناسب نباشد یا تزریق به اندازه کافی عمیق انجام نشود، داروی عضلانی ممکن است وارد بافت چربی شود. این اتفاق می تواند جذب دارو را تغییر دهد و باعث تحریک بافت و تشکیل توده سفت شود.
3) خونریزی زیر پوست و ایجاد خون مردگی
آسیب به رگ های کوچک هنگام ورود سوزن می تواند باعث جمع شدن خون در بافت شود. در این حالت، سفتی معمولا با درد و کبودی همراه است و در افرادی که داروی رقیق کننده خون مصرف می کنند، احتمال آن بیشتر است.
4) تزریق های مکرر در یک نقطه و آسیب بافتی
تزریق مداوم در یک محل، فرصت ترمیم را از بافت می گیرد و ممکن است باعث التهاب و تغییرات بافتی شود. برای مثال، تزریق مکرر انسولین در یک نقطه می تواند توده های چربی ایجاد کند و جذب دارو را نامنظم کند.
5) عفونت محل تزریق و تشکیل آبسه
ورود میکروب به محل تزریق ممکن است باعث عفونت و تجمع چرک شود. توده ای که درد آن بیشتر می شود یا با قرمزی، داغی پوست، ترشح یا تب همراه است، باید توسط پزشک بررسی شود؛ فشار دادن یا تخلیه خانگی آن خطرناک است.
Lipohypertrophy is a lump of fatty tissue under your skin caused by repeated injections in the same place. It’s common in people with diabetes. Lipohypertrophy can affect your body’s ability to absorb insulin and cause serious complications. It’s important to rotate injection or pump sites, inspect the skin and use a new needle for each injection.
لیپوهیپرتروفی (Lipohypertrophy) توده‌ای از بافت چربی در زیر پوست است که بر اثر تزریق‌های مکرر در یک ناحیه مشخص ایجاد میشود. این عارضه در میان افراد مبتلا به دیابت شایع است. لیپوهیپرتروفی می‌تواند بر توانایی بدن در جذب انسولین تأثیر بگذارد و منجر به بروز عوارض جدی شود. بنابراین، تغییر مداوم محل تزریق یا محل قرارگیری پمپ انسولین، بررسی وضعیت پوست و استفاده از سوزن جدید برای هر بار تزریق، بسیار حائز اهمیت است.
کدام آمپول ها بیشتر خطر سفت شدن ناحیه تزریق را تشدید می کنند؟
برخی آمپول ها به دلیل تحریک بافت، پایه روغنی یا فرمولاسیون طولانی اثر، بیشتر زمینه ایجاد درد و سفتی در محل تزریق را دارند. این احتمال به روش تزریق، حجم دارو و محل انتخاب شده هم بستگی دارد و نمی توان همه داروهای زیر را از نظر خطر یکسان دانست. متوکاربامول تزریقی نیز ممکن است واکنش موضعی ایجاد کند، اما جزو داروهای روغنی یا طولانی اثر نیست، از آمپول های مهم که خطر سفت شدن ناحیه تزریق را تشدید می کنند میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
- آمپول نوروبیون
- جنتامایسین
- آمپول متوکاربامول
- پنی سیلین بنزاتین
- پنی سیلین پروکائین
- پروژسترون روغنی
- مدروکسی پروژسترون استات دپو
- هالوپریدول دکانوات
- فلوفنازین دکانوات
- آهن دکستران عضلانی.
آیا سفت شدن جای امپول (گلوله شدن ناحیه تزریق) خطرناک است؟
سفت شدن جای آمپول در بیشتر موارد خطرناک نیست و ممکن است به علت التهاب موضعی، واکنش بافت به دارو یا خون مردگی ایجاد شود و طی چند روز تا چند هفته به تدریج کاهش پیدا کند. اگر توده بزرگ تر نمی شود و درد شدید یا رو به افزایش، قرمزی، گرمی پوست و تب ندارید، معمولا می توان آن را زیر نظر گرفت؛ البته نبود این علائم، عفونت را کاملا رد نمی کند و کبودی هم به تنهایی نشانه عفونت نیست. اگر محل تزریق چرک کرد یا با تب، قرمزی منتشر و افزایش درد و تورم همراه شد، احتمال عفونت یا آبسه مطرح است و باید همان روز معاینه شوید. درد تیرکشنده به پا، به خصوص همراه با بی حسی یا ضعف، نیز نیاز به بررسی سریع دارد؛ اگر سفتی پس از یک تا دو هفته هیچ روند بهبودی نداشت، برای بررسی علت به پزشک مراجعه کنید.
استفاده از خدمات تزریقات در منزل برای بهره مندی از تزریق ایمن
انجام تزریقات در منزل توسط پرستار آموزش دیده و مجرب می تواند فرآیند پرستاری و اصولی این روش درمانی را ارتقاء و افزایش دهد، افزایش کیفیت نوع تزریق و رعایت الگوریتم بهداشتی بهمراه رعایت تزریق ایمن از دسته مواردی است که واحد هماهنگی مرکز درمان نو برای اجرای تزریق ایمن پایش و نظارت می کند، این فرآیند برای کاهش خطرات احتمالی تزریق خودسرانه و غیرعلمی با رعایت منشور حقوق بیمار، رعایت پروتکل های ایمنی و تحت نظارت و بررسی دقیق صورت می پذیرد و مرکز درمان نو از دسته مراکزی است که زیر نظر وزارت بهداشت درمان آموزش پزشکی این خدمات را اجرایی و انجام می کند.
سوالات متداول در رابطه با سوال اگر جای آمپول سفت شد چه کنیم؟
سوال1) جای آمپولم سفت شده، ماساژش بدم تا باز بشه؟
ماساژ شدید توصیه نمی شود؛ زیرا ممکن است آسیب بافتی، التهاب یا خون مردگی را تشدید کند. به ویژه پس از تزریق داروهای ضد انعقاد مانند انوکساپارین، محل نباید ماساژ داده شود. مراقبت مناسب به نوع دارو و علت سفتی بستگی دارد.
سوال2) برای گلوله شدن جای آمپول، کمپرس سرد بهتره یا گرم؟
در ۲۴ ساعت اول، کمپرس سرد با یک لایه پارچه، هر بار ۱۰ تا ۱۵ دقیقه، می تواند درد و تورم را کاهش دهد. پس از ۲۴ تا ۴۸ ساعت، در نبود قرمزی رو به گسترش، گرمی پوست یا تب، کمپرس گرم ملایم ممکن است ناراحتی را کمتر کند. هیچ کدام از این روش ها تضمینی برای برطرف کردن توده نیستند.
سوال3) چرا جای آمپولم بعد از چند هفته هنوز سفته؟
بعضی داروهای روغنی یا طولانی اثر می توانند سفتی ماندگار ایجاد کنند؛ خون مردگی و واکنش التهابی بافت نیز از علت های احتمالی هستند. اگر توده کوچک تر نمی شود، بزرگ تر شده یا درد دارد، معاینه لازم است و پزشک در صورت نیاز برای بررسی علت، سونوگرافی درخواست می کند.
سوال4) از کجا بفهمم جای آمپول آبسه کرده؟
افزایش درد و تورم، قرمزی، داغی پوست، خروج چرک یا تب می توانند نشانه عفونت یا آبسه باشند، اما تشخیص قطعی به معاینه نیاز دارد. نبود تب نیز آبسه را رد نمی کند. توده را فشار ندهید و برای تخلیه آن در خانه اقدام نکنید.
سوال5) برای سفتی جای آمپول آنتی بیوتیک بخورم؟
سفتی به تنهایی دلیل مصرف آنتی بیوتیک نیست؛ بسیاری از توده های پس از تزریق ناشی از التهاب یا خون مردگی هستند و با آنتی بیوتیک درمان نمی شوند. در صورت تشخیص عفونت، پزشک درمان مناسب را تعیین می کند؛ آبسه نیز ممکن است علاوه بر دارو به تخلیه پزشکی نیاز داشته باشد.
.png)
