آمپول جنتامایسین

آمپول جنتامایسین یک آنتی بیوتیک آمینوگلیکوزید است که در بسیاری از عفونت های بی هوازی و هوازی کاربرد دارد و پزشکان برای کاهش خطرات بیماری های عفونی براساس آزمایشات بیمار (آزمایش esr، crp، bun و cr) آن را تجویز می کنند، الگوی تزریق آمپول جنتامایسین معمولا هر 12 ساعت است اما این حالت در خصوص همه بیماران یکسان نیست، نام های مختلفی از آمپول جنتامایسین وجود دارد که به اسم های آمپول جنتک یا آمپول جنتکس معروف اند که برخی پزشکان از آنها برای تجویز امپول جنتامایسین استفاده می کنند، آمپول جنتامایسین در 3 دوز 80 میلی گرم، 40 میلی گرم و 20 میلی گرم در دسترس است و هم تزریق عضلانی دارد و هم تزریق وریدی داخل سرم که بسته به علائم بیمار تجویز میشود، از عوارض مهم آمپول جنتامایسین می توان به حالت تهوع، استفراغ، اسهال و سرگیجه اشاره نمود، آمپول جنتامایسین سبب تخریب دیواره پروتئینی قندی (پلی ساکاریدی) باکتری ها می شود و از این طریق در کاهش نرخ تولید و کلونیزیشن باکتری های هوازی (و غیر هوازی) اثر می گذارد، از مرکز درمان در منزل درمان نو در این مقاله با شما خواهیم بود تا در رابطه با مهمترین نکات آمپول جنتامایسین از کاربردها، محدودیت های تزریق، اثرات بالقوه بر بیماری های باکتریایی و همچنین تزریق آن داخل منزل تحت نظارت پزشک و پرستار آموزش دیده صحبت کنیم که به بدانید با چه آمپولی سروکار دارید، این متن توسط دکتر احمدی متخصص فارماکولوژی (داروشناسی) تائید و منتشر شده که صحت و سقم مطالب برایتان آشکار باشد، تا انتهای مطالب همراه ما بمانید و اگر سوالی ذهنتان را درگیر کرده آن را از طریق راه های ارتباطی 02122927270، 09194685699، 09194683780 و 09194683745 کاملا رایگان سوال کنید و در صورت تمایل نظرتان (چه خوب چه سازنده) را در باکس کامنت های انتهای مطالب با پزشکان درمان نو درمیان بگذارید.

آمپول جنتامایسین چیست؟

آمپول جنتامایسین (به انگلیسی: Gentamicin) یک آنتی بیوتیک از دسته آمینوگلیکوزیدها می باشد که ساختار آن شامل حلقه های آمینو قندی متصل به یک هسته آمینوسیکلیتول است، این دارو با اتصال به زیرواحد 30S ریبوزوم باکتری، سنتز پروتئین را مختل کرده و خاصیت باکتریوسیدال یا باکتری کش دارد (یعنی فعالیت باکتری را کاهش نمی دهد بلکه مستقیم باکتری را می کشد)، نیمه عمر دفعی آن در بزرگسالان با عملکرد کلیوی نرمال بین 2 تا 3 ساعت می باشد که در افراد مختلف می توان مقداری تفاوت هم داشته باشد، آمپول جنتامایسین عمدتا برای درمان عفونت های شدید باکتریایی هوازی گرم منفی مانند عفونت های ادراری، سپتی سمی، عفونت های استخوان و مفاصل و عفونت های دستگاه تنفسی تجویز می گردد و بر باکتری های بی هوازی اثر قابل توجهی ندارد (نه اینکه کاملا بی اثر هم باشد)، تجویز امپول جنتامایسین حتما باید توسط پزشک متخصص عفونی یا داخلی انجام شود تا چویس و انتخاب دقیق براساس علائم بیمار صورت بپذیرد و از طرفی تزریق آن به صورت عضلانی یا وریدی (تزریق آهسته یا داخل سرم) توسط پرستار باتجربه و آموزش دیده صورت پذیرد، از مهمترین نکات ایمنی و عوارض جانبی این دارو می توان به سمیت کلیوی (نفروتوکسیسیتی) و سمیت گوشی (اتوتوکسیسیتی) اشاره کرد که پایش عملکرد کلیه با آزمایش های BUN و Cr قبل و در حین درمان الزامی است، این آمپول در دوزهای 20، 40 و 80 میلی گرم در دسترس می باشد که دوز مصرفی بر اساس وزن، شدت بیماری و عملکرد کلیوی بیمار توسط پزشک تعیین می شود.

آمپول جنتامایسین برای چیست؟

در مواجه با نام آمپول جنتامایسین کاربران اولین سوالی که دارند این است که "اصلا آمپول جنتامایسین برای چیه و چرا پزشکمان آن را تجویز کرده است؟" ببینید آمپول جنتامایسین به دلیل قدرت بالای باکتری کشی و اثرگذاری سریع بر طیف گسترده ای از باکتری های هوازی گرم منفی در درمان عفونت های شدید باکتریایی هوازی جایگاه ویژه ای در درمان دارد، پزشکان با ارزیابی دقیق شرایط بیمار و شناسایی کانون عفونت، این دارو را در بیماری هایی نظیر عفونت های شدید کلیه، سپتیسمی یا عفونت خونی و اندوکاردیت باکتریایی تجویز می کنند و براین اساس می توانند درمان را برنامه ریزی و تدوین کنند، انتخاب آمپول جنتامایسین معمولا به دلیل اثربخشی سینرژیک این دارو در ترکیب با سایر آنتی بیوتیک ها مانند پنی سیلین ها یا سفالوسپورین ها برای پوشش کامل تر باکتری ها و همچنین در مواقعی که بیمار به سایر داروها مقاوم است صورت می گیرد، البته باید بدانید که این دارو به دلیل داشتن احتمال ایجاد سمیت همواره با پایش دقیق عملکرد کلیه و وضعیت شنوایی بیمار مورد استفاده قرار می گیرد، برای افزایش آگاهی درخصوص کاربردهای مهم آمپول جنتامایسین پیشنهاد میکنیم به لیست زیر توجه کنید:

1. عفونت ادراری
2. پیلونفریت
3. سپتیسمی
4. عفونت استخوان
5. عفونت مفصل
6. عفونت پوستی
7. عفونت بافت
8. عفونت تنفسی
9. اندوکاردیت
10. عفونت شکمی.

انواع دوز آمپول جنتامایسین به چند نوع تقسیم میشود؟

انواع دوز آمپول جنتامایسین به سه سطح مختلف تقسیم میشود که فراوانی آن ها در بازار دارویی ایران متفاوت است. آمپول های جنتامایسین در دوزهای ۲۰ میلی گرم، ۴۰ میلی گرم و ۸۰ میلی گرم تولید و توزیع می گردند. از جمله شرکت های داروسازی معتبر که این محصول را در ایران تولید و عرضه می کنند می توان به داروسازی البرز دارو، داروسازی کاسپین تامین و داروسازی خوارزمی اشاره کرد. در میان این دوزها، آمپول جنتامایسین ۸۰ میلی گرم رایج ترین نوع محسوب می شود که به وفور در داروخانه ها یافت شده و به طور عمده برای درمان عفونت های بزرگسالان مورد استفاده قرار می گیرد. برای دریافت اطلاعات تخصصی تر درباره هر یک از این دوزها به لیست زیر توجه کنید:

1) آمپول جنتامایسین 80

آمپول جنتامایسین ۸۰ میلی گرم به دلیل کاربرد گسترده در درمان عفونت های شدید باکتریایی در بزرگسالان، رایج ترین دوز موجود در داروخانه های سراسر کشور است. شرکت هایی نظیر البرز دارو و کاسپین تامین بخش عمده ای از تولید و توزیع این دوز را بر عهده دارند. این دوز عمدتا برای عفونت های سیستمیک مانند سپتیسمی، پیلونفریت حاد و عفونت های شدید داخل شکمی با نظر پزشک متخصص تجویز می گردد و به دلیل غلظت مناسب برای بزرگسالان، پرمصرف ترین گزینه در درمان های تزریقی است.

2) آمپول جنتامایسین 40

آمپول جنتامایسین ۴۰ میلی گرم از دیگر دوزهای در دسترس است که همانند دوزهای دیگر، تهیه آن تنها با نسخه رسمی پزشک امکان پذیر می باشد. این دوز معمولا در شرایطی تجویز می شود که پزشک بر اساس وضعیت کلیرانس کراتینین و وزن بیمار، نیاز به تنظیم دقیق دوز دارو داشته باشد تا از بروز عوارض کلیوی و گوشی جلوگیری شود. این محصول نیز توسط شرکت های داخلی تولید شده و در داروخانه های تحت نظارت توزیع می گردد.

3) آمپول جنتامایسین 20

آمپول جنتامایسین ۲۰ میلی گرم به طور اختصاصی تر در بخش های مراقبت ویژه نوزادان و کودکان مورد استفاده قرار می گیرد. تجویز این دوز به دلیل حساسیت بالای نوزادان و کودکان، باید تحت نظارت دقیق پزشک متخصص اطفال انجام شود. دوز مصرفی در این گروه سنی کاملا وابسته به وزن کودک است و محاسبه آن بر مبنای میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن (mg/kg) صورت می گیرد تا از سمیت دارویی پیشگیری شود.

نام های رایج، ساختار و فرمول شیمیایی امپول جنتامایسین

آمپول جنتامایسین که در دنیای پزشکی با نام انگلیسی Gentamicin شناخته می شود، امپول جنتامایسین یک آنتی بیوتیک قدرتمند از دسته آمینوگلیکوزیدها است که ساختار شیمیایی این دارو به دلیل پیچیدگی شامل یک هسته آمینوسیکلیتول است که توسط پیوندهای گلیکوزیدی به آمینو قندها متصل شده است، فرمول شیمیایی جنتامایسین تزریقی ترکیبی از اجزای مختلف (جنتامایسین C1، C1a و C2) می باشد که از نظر شیمیایی این دارو یک ترکیب بازی (الکالاین) است و در محیط های قلیایی اثر ضدباکتریایی بهتری نشان می دهد، مکانیسم اثر آمپول جنتامایسین به این صورت است که با عبور از غشای باکتری به طور غیرقابل برگشت به زیرواحد 30S ریبوزوم (که یکی از ساختارهای کمک کننده به تولید پروتئین های حیات باکتری می باشد) متصل شده و با ایجاد اختلال در خواندن کدهای ژنتیکی سنتز پروتئین های ضروری باکتری را متوقف می کند که این امر در نهایت منجر به مرگ باکتری می شود، آمپول جنتک یا همان جنتامایسین به دلیل حلالیت در آب به خوبی در محیط های بدن توزیع می شود و از این رو از دسته آنتی بیوتیک های سریع التوزیع پس از تزریق می باشد، در بازار دارویی ایران علاوه بر نام ژنریک جنتامایسین که خیلی هم عمومی می باشد این دارو با نام های تجاری مختلفی دیگری نیز شناخته می شود که توسط شرکت های گوناگون عرضه می گردند که از جمله این نام های رایج می توان به آمپول جنتادیک، آمپول جنتکس، آمپول جنتاسین، آمپول جنتامایسین هیکسی و آمپول گنتامیسین اشاره کرد و همگی حاوی همان ماده موثره بوده و بر اساس استانداردهای فارماکوپه تولید می شوند، استفاده از هر یک از این نام ها در نسخه پزشک، نشان دهنده برند محصول است و تفاوتی در ماهیت اصلی درمان ایجاد نمی کند.

آمپول جنتامایسین عضلانی است یا وریدی؟ (روش تزریق آمپول جنتامایسین)

برخی از کاربران زمانی که پزشک برایشان آمپول جنتامایسین تجویز می کند سوال می کنند که “امپول جنتامایسین چجوری تزریق میشه؟” در پاسخ باید گفت که این دارو به دو صورت اصلی عضلانی و وریدی قابل استفاده است که نحوه تزریق آن بستگی به شدت عفونت، شرایط عمومی بیمار و صلاحدید پزشک معالج دارد. در جدول زیر مقایسه کلی این دو روش ارائه شده است:

1) آمپول جنتامایسین وریدی (داخل سرم)

تزریق وریدی جنتامایسین باید حتما به صورت تزریق آهسته (انفیوژن مثلا با سرم یا بهتر از آن با میکروست) و رقیق شده در محلول های سازگار مانند سرم نرمال سالین یا دکستروز ۵ درصد طی مدت 30 الی 60 دقیقه انجام شود، تزریق مستقیم (stright) و سریع داخل رگ (Push) یا بلوس سریع به هیچ وجه توصیه نمی شود که دلیل این کار این است که می تواند منجر به افزایش ناگهانی سطح سرمی دارو و بروز عوارض خطرناکی همچون فلج عضلانی تنفسی، بلوک عصبی-عضلانی و سمیت گوشی و کلیوی و حتی شوک آنافیلاکسی گردد، بنابراین پرستار مسئول باید با دقت کامل دارو را در حجم مناسب رقیق کرده و سرعت جریان سرم را طبق دستور پزشک تنظیم نماید تا از ورود سریع دارو به گردش خون جلوگیری شود.

2) آمپول جنتامایسین عضلانی

تزریق عضلانی جنتامایسین باید به صورت عمیق در عضلات بزرگ مانند عضله سرینی (باسن) انجام گیرد. با توجه به خاصیت محرک بودن این دارو برای بافت های بدن که می تواند موجب ایجاد سفت شدگی (پیشنهاد می کنیم برای درمان سفت شدگی ناحیه تزریق اینجا کلیک کنید💓)، درد و یا حتی تشکیل ندول در محل تزریق شود توصیه می شود که محل تزریق در نوبت های بعدی تغییر یابد که ترمیم اکیموز و سفتی با سرعت بیشتری قابل انجام شد، پرستار صلاحیت دار باید با استفاده از تکنیک های تزریق استاندارد و اطمینان از قرارگیری صحیح سرسوزن در بافت عضلانی عمیق، از آسیب به بافت های سطحی و اعصاب محیطی جلوگیری کند. همچنین در صورتی که بیمار نیاز به چندین دوره تزریق داشته باشد، استفاده از سایت های تزریق متفاوت برای کاهش ریسک واکنش های موضعی ضروری است.

نحوه اثر امپول جنتامایسین چیست؟ (فیزیولوژی اثر آمپول جنتامایسین)

آمپول جنتامایسین به عنوان یک آنتی بیوتیک از گروه آمینوگلیکوزیدها با مکانیسم اثر باکتری کشی عمل می کند. این دارو پس از ورود به درون سلول باکتریایی به طور غیرقابل برگشت به زیرواحد ۳۰S ریبوزوم متصل می شود که این اتصال باعث اختلال در ترجمه پروتئین ها و خواندن اشتباه کدهای ژنتیکی توسط باکتری می گردد. این توقف در سنتز پروتئین های ضروری باعث از بین رفتن ساختار حیاتی باکتری شده و در نهایت منجر به مرگ سلول باکتریایی می شود. جنتامایسین به ویژه بر باکتری های هوازی گرم منفی بسیار موثر است زیرا غلظت بالای آن در سایت های هدف فرایندهای حیاتی این نوع باکتری ها را به سرعت مختل می کند. لازم به ذکر است که اثربخشی این دارو در محیط های قلیایی افزایش می یابد و با توجه به پیچیدگی های فیزیولوژیک آن استفاده بالینی از آن نیازمند بررسی دقیق وضعیت عملکرد کلیه و شنوایی بیمار توسط پزشک متخصص می باشد تا از سمیت احتمالی جلوگیری شود.

مدت زمان اثر و نیمه عمر آمپول جنتامایسین چیست؟

برخی از کاربران زمانی که پزشک برایشان آمپول جنتامایسین تجویز می کند سوال می پرسند که امپول جنتامایسین هر چند ساعته است؟ در پاسخ باید گفت نیمه عمر پلاسمایی این دارو در بزرگسالان با عملکرد کلیوی نرمال بین ۲ تا ۳ ساعت می باشد که البته در صورت وجود اختلالات کلیوی این بازه زمانی طولانی تر می شود. با توجه به این نیمه عمر و به منظور حفظ غلظت درمانی دارو در خون و جلوگیری از سمیت ناشی از دوزهای بالا، الگوی تجویز معمولا به صورت هر ۸ یا ۱۲ ساعت یکبار تعیین می گردد. برای تزریق وریدی، این دارو باید در ۵۰ تا ۲۰۰ میلی لیتر محلول سازگار مانند سرم نرمال سالین یا دکستروز ۵ درصد رقیق شده و به صورت انفوزیون آهسته طی مدت ۳۰ تا ۶۰ دقیقه وارد جریان خون شود. در موارد خاص و استفاده از میکروست برای تنظیم دقیق تر، می توان دارو را در ۱۰۰ سی سی سرم رقیق کرده و با سرعت کنترل شده در مدت زمان تعیین شده توسط پزشک تزریق نمود. رعایت دقیق این فواصل زمانی و سرعت تزریق برای کسب بهترین نتیجه درمانی و کاهش احتمال بروز عوارض جانبی نظیر سمیت کلیوی و گوشی بسیار حیاتی است و به همین دلیل انجام تزریق توسط پرستار آموزش دیده تحت نظارت دقیق توصیه می گردد.

امپول جنتامایسین درد داره؟

بله، تزریق عضلانی آمپول جنتامایسین به دلیل ماهیت شیمیایی محلول دارو و تحریک پذیری بافت، معمولا با کمی درد، سوزش موضعی و احساس سنگینی در عضله همراه است، در حالی که تزریق وریدی آن داخل سرم درد خاصی ایجاد نمی کند. برای درک بهتر در یک مثال واقعی از تجربه بالینی بیماران، فردی را در نظر بگیرید که برای درمان عفونت کلیه، یک دوره پنج روزه آمپول جنتامایسین ۸۰ میلی گرم را هر ۱۲ ساعت به صورت عضلانی دریافت می کند؛ این بیمار در نوبت های اول تنها سوزش کوتاهی را حین ورود دارو حس می کند، اما از روز سوم به بعد، اگر محل تزریق بین دو سمت عضله باسن به نوبت تغییر نکند، بافت عضله دچار سفتی و التهاب موضعی شده و بیمار هنگام نشستن یا راه رفتن درد بیشتری را تجربه خواهد کرد. در مقابل، بیماری که همان دوز دارو را به صورت رقیق شده در ۱۰۰ سی سی سرم نرمال سالین طی ۳۰ تا ۶۰ دقیقه دریافت می کند، به جز لحظه ورود سوزن به رگ، هیچ گونه درد یا سوزشی را در طول تزریق حس نمی کند؛ به همین علت تزریق عمیق و آهسته در عضله سرینی توسط پرستار ماهر و جابجایی مداوم محل تزریق، نقش کلیدی در به حداقل رساندن درد این آمپول دارد.

امپول جنتامایسین خواب آور است؟

آمپول جنتامایسین خاصیت خواب آوری ندارد. این دارو یک آنتی بیوتیک از دسته آمینوگلیکوزیدها است که مکانیسم اثر آن متمرکز بر ریبوزوم های باکتری بوده و هیچ گونه تاثیر مستقیم و شناخته شده ای بر سیستم عصبی مرکزی انسان و ایجاد خواب آلودگی ندارد. اگر بیمار در دوره درمان با این آمپول احساس خواب آلودگی دارد، این وضعیت عمدتا به دلیل ضعف عمومی ناشی از عفونت زمینه ای و پاسخ بدن به بیماری است، یا ممکن است با عوارض جانبی دارویی مانند سرگیجه یا اختلال در تعادل که ناشی از سمیت گوشی می باشد اشتباه گرفته شود. بنابراین اگر فرد حین دریافت این دارو دچار خواب آلودگی شدید، غیرطبیعی یا کاهش سطح هوشیاری شد، باید بلافاصله این موضوع را به پزشک معالج گزارش دهد تا شرایط بالینی وی به دقت ارزیابی گردد.

آیا آمپول جنتامایسین فشار خون را بالا میبرد؟

خیر، آمپول جنتامایسین به صورت مستقیم و از نظر مکانیسم فارماکولوژیک باعث بالا رفتن فشار خون نمی شود. در بررسی علمی ارتباط آمپول جنتامایسین و فشار خون باید توجه داشت که این دارو اثر مستقیمی بر گیرنده های عروقی یا سیستم قلبی ندارد، اما در برخی بیماران ممکن است به دلایل غیرمستقیم افزایش موقت یا ثانویه فشار خون مشاهده گردد. در وهله اول، درد و استرس ناشی از تزریق عضلانی و همچنین تب یا التهاب ناشی از خود عفونت باکتریایی می تواند با تحریک سیستم عصبی سمپاتیک، فشار خون بیمار را به طور موقت افزایش دهد. از سوی دیگر، از آنجا که یکی از عوارض مهم این دارو سمیت کلیوی است، در صورت بروز اختلال در عملکرد کلیه و کاهش دفع آب و الکترولیت ها در طول دوره درمان، احتمال احتباس مایعات در بدن و بالا رفتن ثانویه فشار خون وجود دارد؛ همچنین رقیق سازی مکرر دارو در سرم نرمال سالین به دلیل داشتن سدیم در بیماران مبتلا به پرفشاری خون یا نارسایی قلبی می تواند در افزایش فشار خون موثر باشد. البته در موارد نادر، نوسانات فشار خون اعم از افزایش یا افت فشار خون (به ویژه در پی واکنش های حساسیتی یا تزریق سریع وریدی) نیز گزارش شده است؛ بنابراین در افراد مبتلا به فشار خون بالا، پایش دقیق علائم حیاتی توسط پرستار پیش و پس از تزریق و انتخاب حلال مناسب مانند سرم دکستروز ۵ درصد با صلاحدید پزشک معالج اهمیت ویژه ای دارد.

پیشنهاد ویژه درمانی: برای درمان فشار خون بالا در منزل می توانید در این صفحه بیشتر بخوانید.

آیا پس از تزریق آمپول جنتامایسین نیاز به تجویز آزمایش است؟

بله، به دلیل شاخص درمانی باریک آمپول جنتامایسین و احتمال بروز سمیت کلیوی و گوشی، انجام آزمایش های دوره ای حین درمان بسیار ضروری است. علت اصلی انجام این پایش ها، اطمینان از سلامت عملکرد کلیه هاست؛ زیرا این دارو عمدتا از طریق کلیه دفع می شود و کاهش عملکرد کلیوی می تواند باعث تجمع دارو در بدن و بروز عوارض خطرناک گردد. آزمایش های اصلی شامل اندازه گیری سطح نیتروژن اوره خون (BUN)، کراتینین (Cr) و در صورت نیاز، بررسی سطح سرمی خود دارو (TDM) است. برای انجام این آزمایش ها به طور معمول نیازی به ناشتایی نیست، مگر آنکه پزشک آزمایش های جانبی دیگری را همزمان درخواست کرده باشد. در صورت عدم انجام این بررسی ها، خطر آسیب جدی و گاه برگشت ناپذیر به بافت کلیه (نفروتوکسیسیتی) و همچنین آسیب به عصب شنوایی و تعادل (اتوتوکسیسیتی) به شدت افزایش می یابد. تکرار این آزمایش ها بسته به نظر پزشک، طول دوره درمان و شرایط بالینی بیمار تعیین می شود، اما در دوره های درمانی جدی، معمولا به صورت روزانه یا یک روز در میان انجام می گردد.

پیشنهاد ویژه درمانی: آزمایش در منزل با انواع چکاپ های کلیوی تخصصی.

برای تزریق آمپول جنتامایسین به چه نکات تزریقی باید توجه کنیم؟ (نکات ایمنی❌)

تزریق آمپول جنتامایسین به دلیل ماهیت دارویی و احتمال بروز عوارض جانبی موضعی یا سیستمیک، نیازمند رعایت دقیق پروتکل های استاندارد درمانی است. پرستار یا کادر درمانی مجرب باید پیش از هرگونه اقدام، از صحت نسخه پزشک، دوز تجویزی و شرایط فیزیکی بیمار اطمینان حاصل کند تا ریسک هایی نظیر سمیت دارویی یا واکنش های بافتی به حداقل برسد. توجه به تکنیک های تزریق ایمن و پایش مستمر بیمار در حین و پس از دریافت دارو، نقشی اساسی در موفقیت دوره درمان و کاهش تجربه درد برای بیمار ایفا می کند، از مهمترین نکات تزریق آمپول جنتامایسین می توان به موارد زیر اشاره نمود:

1. رعایت دقیق اصول استریل و ضدعفونی کردن محل تزریق برای پیشگیری از عفونت های ثانویه الزامی است
2. برای جلوگیری از تخریب بافت عضلانی در تزریق های عضلانی مکرر، محل تزریق باید در هر نوبت تغییر یابد
3. در تجویز وریدی، دارو حتما باید در حجم مناسب سرم رقیق شده و به صورت انفوزیون آهسته طی ۳۰ تا ۶۰ دقیقه تزریق گردد
4. بررسی دقیق ناحیه تزریق از نظر علائم التهاب، قرمزی یا سفت شدگی بلافاصله پس از انجام تزریق توصیه می شود
5. پایش مستمر علائم حیاتی بیمار و واکنش های احتمالی نظیر سرگیجه یا افت فشار خون حین و پس از تزریق توسط پرستار انجام شود.

آمپول جنتامایسین برای چیه؟ (کاربردهای تزریق آمپول جنتامایسین)

بسیاری از کاربران زمانی که با نسخه پزشک مواجه می شوند سوال می کنند که “آمپول جنتامایسین برای چیست؟” و برخی نمی دانند که کاربرد اصلی این دارو در درمان کدام بیماری ها تعریف شده است و ما در این قسمت می خواهیم در رابطه با آن به صورت علمی و دقیق توضیح دهیم. به طور کلی این دارو یک آنتی بیوتیک تزریقی بسیار قوی از خانواده آمینوگلیکوزیدها است که برای مهار عفونت های باکتریایی شدید نظیر عفونت های پیشرفته کلیه و مجاری ادراری، عفونت های خونی (سپتی سمی)، عفونت های لگنی و شکمی و برخی عفونت های بیمارستانی تجویز می گردد. از آنجا که باورهای نادرستی درباره مصرف این آمپول در بیماری های ساده یا غیرباکتریایی وجود دارد، تفکیک موارد مصرف صحیح از موارد غیرضروری برای حفظ سلامت بیمار بسیار مهم است؛ برای اطلاعات بیشتر به لیست زیر توجه کنید:

1) آمپول جنتامایسین برای عفونت واژن

آمپول جنتامایسین برای عفونت واژن خوبه؟ در پاسخ علمی به این پرسش باید گفت که برای عفونت های ساده و سطحی واژن، داروهای خوراکی یا موضعی خط اول درمان هستند و این آمپول هیچ اثری بر عفونت های قارچی ندارد. با این حال، کاربرد اصلی آمپول جنتامایسین برای عفونت زنان (عفونت واژن یا واژینوز) در شرایطی است که عفونت باکتریایی به اندام های فوقانی تناسلی سرایت کرده و موجب بیماری التهابی لگن (PID) یا عفونت رحم پس از زایمان و جراحی شده باشد که در این حالت معمولا در کنار آنتی بیوتیک های دیگر مانند کلیندامایسین تزریق می شود. همچنین در خصوص تزریق آمپول جنتامایسین برای پریودی باید دانست که این دارو یک ترکیب هورمونی نیست و برای باز شدن قاعدگی یا کاهش درد پریود کاربردی ندارد، اما اگر عفونت شدید لگنی باعث به هم خوردن نظم خونریزی شده باشد، درمان عفونت به بهبود وضعیت بیمار کمک می کند و تزریق آن در دوران عادت ماهانه نیز در صورت تجویز پزشک منعی ندارد.

2) آمپول جنتامایسین برای خارش واژن

خارش ناحیه تناسلی یک علامت بالینی است که اغلب به دلیل عفونت های قارچی، حساسیت های پوستی به مواد شوینده یا عفونت های انگلی مانند تریکوموناس ایجاد می شود، علائم مرتبط با خارش واژن همیشه عفونی نیست و به همین دلیل است که کاربران می گویند آیا من به عفونت واژن دچار شده ام؟ زیرا در بسیاری از موارد خارش واژن ناشی از یک حساسیت دارویی است و مرتبط با عفونت نیست، آمپول جنتامایسین در درمان خارش واژن هیچ جایگاهی ندارد؛ زیرا نه تنها خاصیت ضدخارش و ضدحساسیت ندارد، بلکه با از بین بردن باکتری های مفید و فلور طبیعی بدن می تواند زمینه را برای رشد بیشتر قارچ ها فراهم کرده و خارش را تشدید نماید. درمان این عارضه نیازمند معاینه پزشک و استفاده از کرم ها یا داروهای اختصاصی متناسب با علت خارش است.

3) آمپول جنتامایسین برای عفونت ادراری

یکی از مهمترین و اصلی ترین موارد تجویز آمپول جنتامایسین، درمان عفونت های شدید مجاری ادراری و عفونت حاد بافت کلیه (پیلونفریت) است. از آنجا که عامل اصلی بیشتر عفونت های ادراری، باکتری های هوازی گرم منفی مانند اشرشیا کلی (E. coli) هستند و جنتامایسین نیز به صورت دست نخورده و با غلظت بالا از طریق ادرار دفع می شود، این دارو اثربخشی فوق العاده ای در پاکسازی مجاری ادراری دارد. پزشکان معمولا زمانی که عفونت ادراری شدید باشد، با تب و لرز همراه شود یا به آنتی بیوتیک های خوراکی پاسخ ندهد، این آمپول را با پایش دقیق عملکرد کلیه تجویز می کنند.

4) آمپول جنتامایسین در سرماخوردگی

کاربران با این سوال مواجه هستند که “آمپول جنتامایسین برای سرماخوردگی خوبه؟” در پاسخ باید به طور قاطع گفت که خیر، این دارو هیچ تاثیری در درمان سرماخوردگی، آنفولانزا یا سایر بیماری های ویروسی ندارد. عامل ایجادکننده سرماخوردگی ویروس ها هستند، در حالی که جنتامایسین صرفا روی ساختار ریبوزوم باکتری ها اثر می گذارد. تزریق خودسرانه این آمپول در زمان سرماخوردگی نه تنها طول دوره بیماری، آبریزش بینی یا سرفه را کاهش نمی دهد، بلکه بیمار را بدون هیچ دلیل علمی در معرض عوارض جدی کلیوی و شنوایی و همچنین مقاومت آنتی بیوتیکی قرار می دهد.

پیشنهاد مطالعه بیشتر: درمان سرماخوردگی و تب و لرز در خانه با روشهای پیشنهاد شده پزشک.

5) آمپول جنتامایسین برای سینوزیت

سینوزیت حاد در اغلب موارد منشا ویروسی دارد و حتی در مواردی که باکتریایی می شود، باکتری های عامل آن معمولا از نوع گرم مثبت هستند که با آنتی بیوتیک های خوراکی نظیر آموکسی کلاو درمان می گردند. بنابراین آمپول جنتامایسین خط اول درمان سینوزیت محسوب نمی شود و در موارد سرپایی کاربردی ندارد. تنها در موارد بسیار نادر و در بیماران بستری در بیمارستان یا افراد دارای نقص ایمنی که دچار سینوزیت شدید با باکتری های گرم منفی مقاوم شده اند، ممکن است پزشک متخصص عفونی از فرم تزریقی این دارو در رژیم درمانی بیمار استفاده کند.

6) آمپول جنتامایسین برای عفونت گوش

در بررسی کاربرد این دارو برای عفونت گوش باید میان عفونت گوش میانی و عفونت های شدید گوش خارجی تفاوت قائل شد. برای عفونت های معمول گوش میانی، آنتی بیوتیک های خوراکی تجویز می شوند و آمپول جنتامایسین کاربرد روتین ندارد؛ به ویژه آنکه یکی از عوارض شناخته شده خود این دارو، سمیت گوشی و آسیب به عصب شنوایی و تعادل است. با این وجود، در عفونت های بسیار شدید و مهاجم مانند اوتیت خارجی بدخیم (که اغلب توسط باکتری سودوموناس در بیماران دیابتی ایجاد می شود)، تزریق این دارو تحت نظر متخصص گوش و حلق و بینی و عفونی می تواند نجات بخش باشد.

پیشنهاد ویژه درمانی: ویزیت متخصص گوش و حلق و بینی در منزل تهران با تجهیزات تخصصی.

7) آمپول جنتامایسین برای چشم

برای درمان عفونت های سطحی چشم مانند التهاب ملتحمه (کنژنکتیویت) یا عفونت قرنیه، از قطره و پماد چشمی استریل جنتامایسین استفاده می شود، نه از فرم آمپول تزریقی آن. آمپول جنتامایسین تنها در شرایط خاص بیمارستانی، مانند عفونت های عمقی و شدید کره چشم (اندوفتالمیت) یا سلولیت شدید حدقه چشم، با صلاحدید و اقدام مستقیم جراح و متخصص چشم به کار می رود. بیماران باید توجه داشته باشند که ریختن مستقیم مایع داخل آمپول تزریقی به درون چشم به دلیل تفاوت در غلظت، اسیدیته و مواد نگهدارنده مجاز نیست و می تواند به بافت حساس چشم آسیب برساند.

8) آمپول جنتامایسین برای عفونت گلو

عفونت گلو یا فارنژیت در بزرگسالان و کودکان عمدتا ناشی از ویروس ها و یا باکتری استرپتوکوک گروه A است. آمپول جنتامایسین به تنهایی اثر مناسبی بر باکتری های استرپتوکوکی ندارد و در پروتکل های پزشکی جایی برای درمان گلودرد چرکی معمولی به خود اختصاص نمی دهد. برای درمان عفونت باکتریایی گلو، داروهای خانواده پنی سیلین یا سفالوسپورین ها انتخاب اول پزشکان هستند و استفاده از جنتامایسین برای گلودرد یک اقدام غیرعلمی به شمار می رود.

پیشنهاد مطالعه بیشتر: برای درمان گلو درد در منزل می توانید در این صفحه اختصاصی تر بخوانید.

9) آمپول جنتامایسین برای حساسیت

آمپول جنتامایسین هیچ گونه خاصیت ضدالتهابی یا آنتی هیستامینی ندارد و به هیچ عنوان برای درمان حساسیت های فصلی، کهیر، خارش پوست یا واکنش های آلرژیک به کار نمی رود. برخی افراد به اشتباه آمپول های کورتونی مانند دگزامتازون یا بتامتازون را با آنتی بیوتیک ها یکسان فرض می کنند، در حالی که جنتامایسین صرفا یک داروی ضدباکتری است و حتی خود این دارو در افراد مستعد می تواند موجب بروز واکنش های حساسیتی پوستی یا تنفسی شود.

10) آمپول جنتامایسین برای عفونت دندان

عامل اصلی آبسه و عفونت های دندان و لثه، باکتری های بی هوازی حفره دهان هستند. از نظر علمی، آمپول جنتامایسین برای ورود به سلول باکتری نیازمند فرآیندهای وابسته به اکسیژن است و به همین علت در برابر باکتری های بی هوازی کاملا بی اثر می باشد. بنابراین تزریق این آمپول برای درد یا عفونت معمولی دندان تاثیری ندارد و تنها در شرایط خاصی نظیر پیشگیری از عفونت دریچه قلب (اندوکاردیت) پیش از جراحی های دندان در بیماران پرخطر، یا در عفونت های منتشر شده به فضای عمقی گردن در کنار سایر داروها به کار می رود.

پیشنهاد مطالعه تخصصی بیشتر: درمان سه سوته دندان درد با توصیه های علمی.

11) آمپول جنتامایسین برای عفونت قارچی واژن

عفونت قارچی واژن که اغلب توسط قارچ کاندیدا آلبیکنس ایجاد می شود و با ترشحات پنیری شکل و خارش همراه است، تنها با داروهای ضدقارچ (مانند کلوتریمازول یا فلوکونازول) درمان می گردد. آمپول جنتامایسین هیچ اثری بر سلول های قارچی ندارد؛ علاوه بر این، تزریق آنتی بیوتیک های قوی باعث از بین رفتن باکتری های محافظ واژن (لاکتوباسیل ها) شده و محیط را برای رشد سریع تر و شدیدتر قارچ ها مهیا می سازد.

12) آمپول جنتامایسین برای جوش صورت

جوش صورت یا آکنه ولگاریس در اثر افزایش ترشح چربی پوست، بسته شدن منافذ و فعالیت نوعی باکتری بی هوازی به نام کاتی باکتریوم آکنس ایجاد می شود. با توجه به اینکه آمپول جنتامایسین بر باکتری های بی هوازی اثر ندارد و یک داروی سیستمیک با عوارض بالقوه کلیوی است، هیچ جایگاهی در درمان جوش های صورت ندارد.

13) آمپول جنتامایسین برای کودکان

آمپول جنتامایسین در کودکان برای درمان برخی عفونت های شدید باکتریایی مانند عفونت ادراری پیچیده و عفونت خون، با تجویز پزشک استفاده می شود و برای سرماخوردگی یا عفونت های ویروسی کاربرد ندارد. دوز دارو بر اساس وزن کودک به صورت میلی گرم به ازای هر کیلوگرم (mg/kg) محاسبه می شود، نه بر اساس تعداد آمپول. در کودکان بالای یک ماه با عملکرد طبیعی کلیه، یکی از الگوهای مرجع، ۴٫۵ تا ۷٫۵ میلی گرم به ازای هر کیلوگرم در هر نوبت، روزانه یک بار است؛ در الگوی تقسیم شده نیز ممکن است ۲ تا ۲٫۵ میلی گرم به ازای هر کیلوگرم در هر نوبت، هر ۸ ساعت تجویز شود. این دو الگو جایگزین یکدیگر هستند و نباید با هم ترکیب شوند. در نوزادان، به ویژه نوزادان نارس، مقدار و فاصله تزریق باید بر اساس سن بارداری، سن پس از تولد، عملکرد کلیه و سطح خونی دارو تعیین شود. به دلیل احتمال آسیب کلیوی و شنوایی، انتخاب دوز و انجام تزریق فقط باید تحت نظارت کادر درمان باشد.

نکات مراقبت پرستاری در تزریق آمپول جنتامایسین کدامند؟

مراقبت های پرستاری پس از تزریق آمپول جنتامایسین با هدف شناسایی زودهنگام عوارض، بررسی تحمل دارو و پیشگیری از تجمع آن در بدن انجام می شود. از آنجا که این دارو می تواند بر عملکرد کلیه، شنوایی و تعادل تاثیر بگذارد، مراقبت نباید فقط به بررسی محل تزریق محدود شود و باید متناسب با شرایط بیمار و طول دوره درمان ادامه یابد.

• بررسی واکنش حساسیتی: بیمار از نظر کهیر، تورم صورت یا لب ها، تنگی نفس و افت فشار خون بررسی شود؛ بروز این علائم نیازمند اقدام فوری درمانی است.
• ارزیابی محل تزریق: پس از تزریق عضلانی، درد شدید، تورم و قرمزی بررسی شود؛ پس از تزریق وریدی نیز محل رگ گیری از نظر التهاب، درد و نشت محلول به بافت ارزیابی گردد.
• پایش دفع ادرار و تعادل مایعات: میزان ادرار و دریافت و دفع مایعات، به ویژه در بیماران بستری یا پرخطر، ثبت شود و کاهش ادرار یا ایجاد ورم به پزشک گزارش گردد. مصرف مایعات باید متناسب با وضعیت کلیه و قلب بیمار باشد.
• پیگیری عملکرد کلیه: نتایج کراتینین خون و سایر آزمایش های تجویز شده با مقادیر قبلی مقایسه شود؛ افزایش کراتینین باید پیش از نوبت بعدی تزریق برای بررسی دوز و فاصله تجویز به پزشک اطلاع داده شود.
• بررسی شنوایی و تعادل: درباره وزوز گوش، کاهش شنوایی، سرگیجه و اختلال تعادل از بیمار سوال شود. بروز این علائم نیازمند اطلاع فوری به پزشک و ارزیابی پیش از ادامه درمان است.
• پایش سطح خونی دارو و آموزش بیمار: در صورت درخواست پزشک، نمونه گیری سطح جنتامایسین در زمان دقیق متناسب با الگوی تجویز انجام شود. بیمار نیز درباره پرهیز از مصرف خودسرانه داروهای آسیب رسان به کلیه، مانند ایبوپروفن، و ضرورت گزارش علائم جدید آموزش ببیند.

آیا بدون نسخه پزشک میتوان از آمپول جنتامایسین استفاده نمود؟

خیر، آمپول جنتامایسین نباید بدون نسخه و ارزیابی پزشک استفاده شود؛ زیرا انتخاب این آنتی بیوتیک و تعیین مقدار و فاصله تزریق آن به نوع عفونت، وزن، سن و عملکرد کلیه بیمار بستگی دارد. مصرف خودسرانه می تواند باعث آسیب کلیوی، اختلال شنوایی یا تعادل و افزایش مقاومت آنتی بیوتیکی شود؛ ضمن اینکه این دارو برای عفونت های ویروسی مانند سرماخوردگی موثر نیست. حتی اگر قبلا جنتامایسین دریافت کرده اید، تکرار نسخه قبلی یا تغییر دوز و مدت درمان بدون نظر پزشک ایمن نیست و تزریق باید توسط کادر درمان آموزش دیده انجام شود.

عوارض آمپول جنتامایسین چیست؟ (آمپول جنتامایسین عوارض دارد؟)

برخی از کاربرانی که یک دوره از آمپول جنتامایسین استفاده کرده اند، سوال می کنند: «امپول جنتامایسین ضرر داره؟» این دارو مانند سایر داروها می تواند عوارض ایجاد کند، اما همه بیماران دچار آن ها نمی شوند. مهم ترین خطرات جنتامایسین، آسیب کلیوی و اختلال شنوایی و تعادل هستند که احتمال بروز آن ها با اختلال عملکرد کلیه، مصرف طولانی مدت یا دریافت دوز نامناسب افزایش می یابد. آسیب شنوایی ممکن است برگشت ناپذیر باشد؛ بنابراین بروز وزوز گوش، کاهش شنوایی، سرگیجه شدید یا کاهش ادرار باید سریع به پزشک گزارش شود. عوارض احتمالی زیر از نظر شدت و میزان شیوع یکسان نیستند:

1. تهوع
2. استفراغ
3. سرگیجه
4. وزوز
5. ناشنوایی
6. نفروتوکسیسیته
7. خارش
8. کهیر
9. آنافیلاکسی
10. پارستزی.

محدودیت های تزریق امپول جنتامایسین چیست؟

مصرف آمپول جنتامایسین در برخی شرایط ممنوع است یا به تنظیم دوز و مراقبت بیشتر نیاز دارد. بارداری، اختلال عملکرد کلیه و بیماری های شنوایی از مواردی هستند که باید پیش از تزریق به پزشک اطلاع داده شوند؛ البته همه این شرایط به معنای ممنوعیت قطعی مصرف نیستند.

1) آمپول جنتامایسین در حاملگی

آمپول جنتامایسین در بارداری از جفت عبور می کند و به دلیل نگرانی از آسیب احتمالی به شنوایی و کلیه جنین، انتخاب معمول برای عفونت های ساده نیست. با این حال، در عفونت های جدی ممکن است پزشک پس از بررسی منافع درمان و خطرات احتمالی آن را تجویز کند.

2) آمپول جنتامایسین در شیردهی

جنتامایسین به مقدار کمی وارد شیر مادر می شود و جذب خوراکی آن در شیرخوار پایین است؛ بنابراین معمولا قطع شیردهی ضروری نیست. با این حال، مصرف باید با نظر پزشک باشد و شیرخوار از نظر اسهال، برفک دهان یا خون در مدفوع بررسی شود؛ به ویژه اگر نارس یا بیمار باشد.

3) آمپول جنتامایسین در نارسایی کلیه

اختلال عملکرد کلیه می تواند باعث تجمع جنتامایسین و افزایش خطر مسمومیت شود. در این بیماران، مقدار یا فاصله تزریق باید بر اساس عملکرد کلیه و در صورت نیاز سطح خونی دارو تنظیم شود؛ نارسایی کلیه به تنهایی ممنوعیت مطلق مصرف نیست.

4) آمپول جنتامایسین در اختلالات شنوایی و تعادل

افراد دارای کاهش شنوایی، وزوز گوش یا بیماری های تعادلی باید پیش از درمان پزشک را مطلع کنند. جنتامایسین ممکن است این اختلالات را تشدید کند و گاهی آسیب برگشت ناپذیر ایجاد کند؛ بنابراین بررسی داروی جایگزین و پایش دقیق اهمیت دارد.

5) آمپول جنتامایسین در میاستنی گراویس

جنتامایسین می تواند انتقال پیام میان عصب و عضله را مختل کند و ضعف عضلانی را تشدید نماید. در مبتلایان به میاستنی گراویس، معمولا باید از مصرف آن پرهیز شود، مگر در شرایط خاص با تصمیم پزشک و نظارت دقیق؛ زیرا احتمال ضعف تنفسی وجود دارد.

منع تزریق آمپول جنتامایسین چیست؟

منع قطعی تزریق آمپول جنتامایسین، حساسیت شناخته شده به جنتامایسین یا اجزای فرآورده است. سابقه حساسیت شدید به سایر آمینوگلیکوزیدها نیز به دلیل احتمال حساسیت متقاطع باید پیش از تجویز بررسی شود. برای این دارو نمی توان ۱۰ مورد منع تزریق قطعی و مستقل فهرست کرد؛ بارداری، نارسایی کلیه، اختلال شنوایی و بیماری های عصبی عضلانی بیشتر در گروه محدودیت ها و موارد احتیاط قرار می گیرند و نباید همگی منع مطلق معرفی شوند. عنوان تک کلمه ای منع اصلی عبارت است از:

• نارسایی کلیه
• بارداری
• میاستنی گراویس
• پارکینسون
• اختلال شنوایی
• اختلال تعادل
• کم آبی
• نارس بودن نوزاد
• مصرف همزمان داروهای آسیب رسان به کلیه یا گوش
• حساسیت.

مهمترین تداخلات دارویی آمپول جنتامایسین 🚨

مهم ترین تداخلات دارویی آمپول جنتامایسین مربوط به داروهایی است که خطر آسیب کلیوی، اختلال شنوایی یا ضعف عصبی عضلانی را افزایش می دهند. برای مثال، مصرف همزمان آن با وانکومایسین، آمفوتریسین B، سیس پلاتین یا سیکلوسپورین می تواند احتمال آسیب کلیوی را بیشتر کند؛ فوروزماید نیز به ویژه در تجویز وریدی یا دوزهای بالا، خطر آسیب شنوایی را افزایش می دهد. همچنین جنتامایسین می تواند اثر داروهای مسدودکننده عصبی عضلانی مانند روکورونیوم را تقویت کند و باعث ضعف تنفسی شود. این تداخلات همیشه به معنای ممنوعیت مصرف همزمان نیستند، اما به تصمیم پزشک و پایش متناسب نیاز دارند؛ بنابراین بیمار نباید داروهای خود را خودسرانه قطع یا ترکیب کند، از مهمترین تداخلات دارویی آمپول جنتامایسین میتوان به موارد زیر اشاره نمود:

1. وانکومایسین
2. آمیکاسین
3. فوروزماید
4. آمفوتریسین B
5. سیس پلاتین
6. سیکلوسپورین
7. تاکرولیموس
8. روکورونیوم.

نحوه تزریق آمپول جنتامایسین در منزل

تزریق آمپول جنتامایسین در منزل فقط با نسخه پزشک و توسط پرستار آموزش دیده انجام می شود؛ پیش از تزریق باید دوز، فاصله تجویز، سابقه حساسیت و وضعیت عملکرد کلیه بیمار بررسی شود. تزریق عضلانی به صورت عمیق در محل مناسب و تزریق وریدی پس از رقیق سازی با محلول سازگار، با سرعت تعیین شده در دستور پزشک و راهنمای فرآورده انجام می گیرد. در طول درمان، پیگیری آزمایش های تجویز شده و توجه به علائمی مانند کاهش ادرار، وزوز گوش، سرگیجه یا واکنش حساسیتی ضروری است. اگر پزشک درمان در منزل را برای بیمار مناسب دانسته است، می توانید برای هماهنگی تزریقات در منزل از خدمات پرستاری مرکز درمان نو که با رعایت منشور حقوق بیمار و پروتکل های ایمنی خدمات پزشکی/ پرستاری انجام میشود استفاده کنید؛ اگرچه که انجام تزریق در منزل جایگزین ارزیابی پزشکی و پایش عوارض دارو نیست.

سوالات متداول در رابطه با تزریق آمپول جنتامایسین

سوال1) آمپول جنتامایسین هر چند ساعت تزریق می شود؟

فاصله تزریق به نوع عفونت، وزن، سن و عملکرد کلیه بستگی دارد. پزشک ممکن است الگوی روزانه یک بار یا دوزهای تقسیم شده را انتخاب کند؛ بنابراین تزریق هر ۸ یا ۱۲ ساعت برای همه بیماران مناسب نیست.

سوال2) آیا آمپول جنتامایسین را می توان داخل سرم تزریق کرد؟

بله، در صورت تجویز وریدی، جنتامایسین می تواند پس از رقیق سازی با محلول سازگار مانند نرمال سالین، به صورت انفوزیون تجویز شود. حجم محلول و مدت تزریق باید بر اساس دستور پزشک و راهنمای فرآورده تعیین شود و تزریق سریع و خودسرانه داخل رگ مجاز نیست.

سوال3) آیا آمپول جنتامایسین برای سرماخوردگی و گلودرد مناسب است؟

جنتامایسین بر ویروس های عامل سرماخوردگی اثری ندارد و درمان معمول گلودرد نیز محسوب نمی شود. مصرف آن فقط برای برخی عفونت های باکتریایی با تشخیص پزشک مناسب است؛ استفاده غیرضروری، خطر عوارض و مقاومت آنتی بیوتیکی را افزایش می دهد.

سوال4) بعد از تزریق جنتامایسین چه علائمی را باید جدی بگیریم؟

وزوز گوش، کاهش شنوایی، اختلال تعادل، سرگیجه شدید و کاهش ادرار باید سریع به پزشک گزارش شوند و پیش از نوبت بعدی تزریق بررسی گردند. تنگی نفس، تورم صورت یا گلو و ضعف شدید ناگهانی نیازمند دریافت فوری کمک اورژانسی هستند.

سوال5) اگر یک نوبت تزریق آمپول جنتامایسین فراموش شود چه کنیم؟

برای تعیین زمان مناسب تزریق با پزشک یا پرستار مسئول تماس بگیرید و دوز بعدی را دو برابر نکنید. نزدیک کردن خودسرانه دو نوبت تزریق می تواند احتمال تجمع دارو و آسیب کلیوی یا شنوایی را افزایش دهد.