استرس اکو و نکات مهم آن

آیا دکتر برایتان استرس اکو نوشته اما نمی دانید دلیل آن چیه؟ استرس اکو یکی از روشهای تشخیصی اختلالات قلبی و عروقی است که به دنبال اکوکاردیوگرافی ساده و پس از آنکه تشخیص اولیه متخصص قلب و عروق بر عملکرد نامناسب عضله قلب، دریچه ها یا اختلالات مرتبط با پرفیوژن قلبی گرفته شود تجویز می شود، اگر خیلی واضح و صریح بخواهیم در رابطه با استرس اکو قلب صحبت کنیم می توانیم بگوییم که اگر پزشک متخصص قلب به این نتیجه برسد که حفره های قلبی (بطن یا دهلیز) خون کافی دریافت نمی کنند یا کسر تخلیه ای خون از بطن چپ افت کرده است (EF پایین( و یا PAP یا فشار شریان ریوی کاهش پیدا کرده است و فرد دچار علائم دیس پنه (تنگی نفس)، ضعف و بی حالی در طول روز شده است از تست استرس اکو قلب استفاده می شود تا در شرایطی که قلب در عملکرد و فعالیت غیراستراحت است بتوانیم عملکرد و کسر تخلیه ای خون و مقدار خون در بطن و دهلیزها را بررسی و پایش کنیم، به زبان ساده تر عملکرد بطن ها، دریچه ها و جریان خون قلب به واسطه استرس اکو قابل انجام و اجرا خواهد بود، از مرکز درمان در منزل درمان نو در این مقاله با شما خواهیم بود تا در رابطه با تست استرس اکو کاردیو گرافی از نحوه انجام تا آمادگی ها، چیستی این تست و مهمترین نکات درخصوص کاربردها و عوارض؛ همچنین مراکزی که این تست را انجام می دهند با شما صحبت کنیم تا با دیدگاه کامل و تخصصی به آن مشرف شوید، با ما تا انتهای مطالب همراه بمانید و اگر سوالی ذهن شما را درگیر کرده است آن را از طریق کامنت های انتهای مطالب با ما در میان بگذارید تا پزشکان قلب درمان نو پاسخگوی شما باشند.

پیشنهاد ویژه درمانی: اکو قلب در منزل تهران با اعزام متخصص قلب و عروق به منزل شما/ خدمات تخصصی و ایمن با تعرفه سال جاری.

استرس اکو چیست؟

استرس اکو (به انگلیسی: Stress Echo) به اکوکاردیوگرافی می گویند که به دنبال تحریک قلب با کاته کولامین ها (محرک های انقباضی) انجام می شود، اگر واضح و صریح تر بخواهیم بگوییم اکو استرس قلب به اکوکاردیوگرافی می گویند که در آن قلب ابتدا با یک عامل خارجی (دارویی محرک کننده) یا عامل داخلی به دنبال ورزش و تحرک بالا تحریک می شود و حالا که تحریک شد ما از تست اکو استرس برای ارزیابی عملکرد دریچه ها (در دوره پرخونی و LOAD بالا)، والموشن ها یا حرکات طبیعی/غیر طبیعی عضله قلب، کسر تخلیه ای EF، تغییرات شریان ریوی PAP و تشخیص آریتمی ها استفاده می کنیم، اکو استرس قلب در مقابل اکو ساده قلب می تواند اختصاصی تر باشد و اختلالات بیشتری را تشخیص دهد درصورتی که اکو ساده تنها قادر به بررسی عملکرد قلب در دوره استراحت و غیرتحریکی می باشد، افتراق این دو اکو است که اختلالات مرتبط با عروق کرونری و دلایل افت حجم و جریان خون به واسطه آریتمی ها و دیس ریتمی ها را نشان می دهد.

پیشنهاد درمانی: نوار قلب در منزل تهران با دستگاه 12 کاناله تخصصی.

انواع استرس اکو به چه صورتی است؟

به طورکلی روش های انجام استرس اکو قلب به 2 حالت استرس اکو با تزریق و استرس اکو بدون تزریق تقسیم بندی می شوند، اما چرا با تزریق و بدون تزریق؟ تقسیم بندی این دو کاملا مرتبط با شرایط بیمار است، هدف اول متخصص قلب و عروق در انجام تست اکو استرس تشویق بیمار به انجام حرکات ورزشی، فعالیت روی تردمیل و داشتن حرکات تحریکی-تمرینی برای فعالیت بیشتر قلب است، اما اگر بیمار به دلیل اختلالات در سیستم اسکلتی/عضلانی نتواند تمرینات ورزشی یا حرکت روی تردمیل را برای انجام تست اکو استرس اجرایی کند پزشک از تجویز تزریق آمپول دوبوتامین یا دی پریدامول برای تحریک بیشتر عضله قلب و افزایش بازده قلبی استفاده می کند، به طورکلی استرس اکو قلب شامل موارد زیر می شود که بهتر است آنها را بشناسیم:

روش استرس اکو	نحوه انجام	نکته مهم
استرس اکو با تزریق دارو	معمولا دوبوتامین برای افزایش ضربان و قدرت انقباض قلب تزریق می شود؛ گاهی آتروپین نیز اضافه می شود.	برای افراد ناتوان از ورزش کافی کاربرد دارد؛ دوبوتامین نیز ممکن است باعث افزایش یا افت فشار خون شود و نیازمند پایش دقیق است.
استرس اکو با ورزش	فرد روی تردمیل یا دوچرخه ثابت فعالیت می کند و تصاویر قلب پیش از ورزش و هنگام یا بلافاصله پس از آن ثبت می شوند.	فعالیت به تدریج افزایش می یابد و با پایش نوار قلب، ضربان و فشار خون انجام می شود.

1) استرس اکو با تزریق

زمانی که فرد توان ورزش کافی ندارد، پزشک می تواند با تزریق دارو قلب را تحت استرس قرار دهد. رایج ترین دارو دوبوتامین است که ضربان و قدرت انقباض قلب را افزایش می دهد و گاهی برای رسیدن به ضربان هدف، آتروپین هم اضافه می شود. دی پیریدامول نیز در بعضی مراکز و پروتکل ها با گشاد کردن عروق کرونر برای بررسی خون رسانی استفاده می شود، اما دوپامین داروی معمول و استاندارد استرس اکو نیست و نباید با دوبوتامین اشتباه گرفته شود. تزریق این داروها با پایش نوار قلب، فشار خون و زیر نظر تیم پزشکی انجام می شود، اگر بپرسید که چرا دوبوتامین رایج ترین داروی تست استرس اکو است باید خدمتتان بگوییم که دوبوتامین می تواند در افزایش کنترل شده ضربان قلب با عدم افزایش حاد و شدید فشارخون (که می تواند خطر CVA)  تاثیرگذار باشد.

2) استرس اکو بدون تزریق

در این روش، فرد روی تردمیل راه می رود یا روی دوچرخه ثابت رکاب می زند و شدت فعالیت طبق برنامه مشخص به تدریج افزایش پیدا می کند. تصاویر اکو پیش از ورزش و هنگام رکاب زدن یا بلافاصله پس از پایان تردمیل ثبت می شوند تا عملکرد و حرکت دیواره های قلب مقایسه شود. هر ورزش ساده ای جایگزین این روش نیست؛ فعالیت باید کنترل شده و همراه با پایش ضربان، فشار خون و نوار قلب باشد.

پیشنهاد مطالعه بیشتر: نوار قلب چه چیزی را نشان می دهد؟

علائم نیاز به استرس اکو چیست که پزشک آن را تجویز می کند؟

به طورکلی علائمی که نیاز به استرس اکو را نشان می دهد به عملکرد غیرطبیعی و ناصحیح قلب باز می گردد، به طورمثال اگر پزشک عملکرد نامناسب قلب در حرکت و فعالیت را پس از اکوکاردیوگرافی ساده از بیمار ببیند درصورتی که در اکوساده شرایط فوق حاد نبوده می تواند تحویز اکو استرس را پیش بگیرد، از سایر علائم می توان به درد، فشار یا سنگینی قفسه سینه هنگام فعالیت، تنگی نفس غیرعادی با راه رفتن یا بالا رفتن از پله، خستگی زودرس و افت توان فعالیتی و فیزیکی اشاره نمود، برای افزایش آگاهی شما ما لیستی از مهم ترین علائم نیاز به استرس اکو را خدمتتان لیست کرده ایم تا با دیدگاه کامل تر بتوانید به آنها مشرف شوید:

• درد قلبی
• فشار یا سنگینی قفسه سینه هنگام فعالیت
• تنگی نفس غیرعادی با راه رفتن یا بالا رفتن از پله
• خستگی زودرس و افت توان فعالیت بدون علت مشخص
• بهتر شدن علائم درد و سنگینی قفسه سینه به دنبال استراحت
• بیماران دارای بیماری عروق قلب، دیابت، فشار خون بالا یا چربی خون بالا که همراه با علائم آنژین قلبی باشند.

پیشنهاد مطالعه بیشتر: مهمترین مراقبتهای پس از عمل قلب باز چیست؟

فرق اکو با استرس اکو در چیست؟

فرق اصلی اکو با استرس اکو در تحریک قلب می باشد که در استرس اکو صورت می گیرد، اگر پزشک بخواهد در شرایط خاص مثلا تحریک قلب عملکرد طبیعی قلب و حفره های قلبی را بررسی کند از استرس اکو استفاده می کند؛ زیرا در این حالت ما شاهد فشار مازاد بر دریچه ها و عروق کرونری هستیم که نتیجه آن می تواند تغییر در عملکرد طبیعی قلب باشد، پس اگر کسی از شما پرسید چه فرقی مابین اکوکاردیوگرافی و استرس اکو وجود دارد بگویید که تفاوت اصلی در تحریک قلب (با تزریق یا بدون تزریق) می باشد که خطاهای عملکردی و ساختاری را در اکو استرس بیشتر نشان می دهد.

پیشنهاد مطالعه بیشتر: تفسیر نوار قلب 0 تا 100 برای مشتاقان نوار قلب.

فرق استرس اکو با تست ورزش چیست؟

استرس اکو همان تست ورزش نیست، اما هر دو برای بررسی عملکرد قلب هنگام فعالیت و احتمال کاهش خون رسانی به عضله قلب استفاده می شوند. در تست ورزش، فرد روی تردمیل راه می رود یا روی دوچرخه ثابت رکاب می زند و نوار قلب، ضربان، فشار خون و علائم او بررسی می شود؛ اما در استرس اکو، علاوه بر این ارزیابی ها، از قلب در حالت استراحت و هنگام یا بلافاصله پس از فعالیت تصویربرداری می شود تا تغییرات حرکت دیواره ها و قدرت انقباض قلب مشخص شود. استرس اکو معمولا برای تشخیص کاهش خون رسانی دقت بیشتری دارد و اگر فرد توان ورزش نداشته باشد، می توان آن را با دارویی مانند دوبوتامین انجام داد.

مورد مقایسه	تست ورزش	استرس اکو
روش بررسی	ثبت نوار قلب حین فعالیت	تصویربرداری اکو در استراحت و حین یا بلافاصله پس از استرس
نحوه ایجاد استرس	تردمیل یا دوچرخه ثابت	ورزش یا تزریق دارو مانند دوبوتامین
موارد ارزیابی	تغییرات نوار قلب، ضربان، فشار خون و علائم	موارد قبلی به همراه حرکت دیواره ها و قدرت انقباض قلب
تشخیص کاهش خون رسانی	دقت کمتر در بعضی شرایط	معمولا دقت تشخیصی بیشتر
مناسب برای افراد ناتوان از ورزش	معمولا خیر	بله، با روش دارویی
هزینه و تجهیزات	معمولا ارزان تر و ساده تر	معمولا گران تر و نیازمند دستگاه اکو و تیم متخصص

استرس اکو برای چیست؟ (استرس اکو چه چیزهایی را نشان می دهد؟)

استرس اکو یکی از روشهای تشخیص اختلالات قلبی است که به بررسی اختلالات مرتبط با ساختار قلب، حفره های قلبی، اختلالات رایج دریچه های قلبی، والموشن آبنورمالیتی ها و آریتمی و دیس ریتمی های قلب و عروق می پردازد، بعضی از افراد مشتاق هستند تا بدانند که در استرس اکو قلب چه چیزهایی می توانیم ببینیم؟ از مهم ترین مواردی که در استرس اکو می توان به آن پی برد می توان به موارد زیر اشاره نمود:

• ایسکمی قلبی
• تشخیص حدودی لوکیشن دیس ریتمی/آریتمی
• اختلال انقباض D.F
• قدرت پمپاژ EF
• ذخیره انقباضی
• سلامت میوکارد و عملکرد طبیعی عضله
• تنگی آئورت A.S
• نارسایی میترال M.S یا M.R
• فشار ریوی P.A
• انسداد خروجی
• ابنورمالیتی والموشن یا اختلالات انقباضی قلب.

اکو استرس چه چیزهایی را نشان نمی دهد؟ (آیا اکو استرس همه چیز را نشان می دهد؟)

برخی از افراد می پرسند که آیا استرس اکو قلب می تواند گرفتگی عروق را نشان دهد؟ یعنی اگر فردی استنوزیس یا تنگی عروق (براساس پلاک چربی یا لخته) داشت می توانیم تشخیص دهیم که کدام رگ گرفته یا نگرفته است؟ یا اینکه چند درصد گرفتگی دارد؟ درجواب باید خیلی صریح و واضح و بدون اغماض بگوییم خیر! اکو استرس قلب نمی تواند رگی که گرفته یا درصد گرفتگی را تشخیص دهد بلکه فقط می تواند قدرت قلب، مقدار پمپاژ و توانایی عملکرد قلب را بررسی کند که اتفاقا غیر مستقیم گرفتگی عروق را می توان پی برد اما برای تشخیص دقیق گرفتگی و اختلالات کرونری اولین و آخرین گام انجام آنژیوگرافی مداخله (دربرخی موارد اسکن هسته ای) قلب می باشد، برای افزایش آگاهی شما لیست مهمترین چیزهایی که اکو قلب نشان نمی دهد را خدمتتان تنظیم کرده ایم:

1. محل دقیق و درصد تنگی عروق کرونر
2. میزان رسوب چربی و کلسیم داخل رگ ها
3. گرفتگی های خفیف بدون اختلال خون رسانی
4. تمام اختلالات عروق ریز قلب
5. آریتمی های گذرا که هنگام آزمایش رخ نمی دهند
6. علت قطعی هر نوع درد قفسه سینه
7. احتمال دقیق سکته قلبی در آینده.

پیشنهاد ویژه درمانی: سونوگرافی در منزل تهران با اعزم متخصص مجرب.

مهمترین آمادگی قبل از استرس اکو چیست؟ (شرایط لازم برای انجام استرس اکو)

خیلی اهمیت دارد که بدانید مهمترین آمادگی ها قبل از انجام تست اکو استرس چیست؟ زیرا از نظر متخصصان قلب و عروق آمادگی های قبل از انجام اکو استرس قلب می تواند فرآیند انجام استرس اکو را بهینه تر و اصولی تر پیش ببرد، از مهمترین آمادگی های قبل از استرس اکو قلب می توان به موارد زیر اشاره نمود:

1. مصرف داروها را با پزشک هماهنگ کنید: نام و مقدار داروهای مصرفی خود را اطلاع دهید. داروهایی مانند بتابلوکرها می توانند مانع افزایش کافی ضربان قلب شوند؛ با این حال، قطع یا تغییر مقدار آنها فقط با دستور پزشک مجاز است.
2. دستور مربوط به غذا خوردن را رعایت کنید: معمولا لازم است چند ساعت پیش از استرس اکو غذا نخورید. مدت این محدودیت و امکان نوشیدن آب را از مرکز انجام تست بپرسید؛ ناشتایی طولانی و غیرضروری توصیه نمی شود.
3. درباره محدودیت کافئین سوال کنید: اگر قرار است تست با دی پیریدامول انجام شود، معمولا باید دست کم ۲۴ ساعت از مصرف چای، قهوه، شکلات، نوشابه های کافئین دار و داروهای حاوی کافئین خودداری کنید؛ زیرا کافئین می تواند اثر دارو را کاهش دهد.
4. در روز تست دخانیات مصرف نکنید: سیگار، قلیان و سایر محصولات حاوی نیکوتین بر ضربان قلب و فشار خون اثر می گذارند و ممکن است ارزیابی پاسخ قلب به استرس را تحت تاثیر قرار دهند.
5. لباس راحت و کفش مناسب بپوشید: اگر استرس اکو با ورزش انجام می شود، لباسی انتخاب کنید که حرکت کردن و نصب الکترودها را دشوار نکند. کفش مناسب پیاده روی نیز برای استفاده از تردمیل ضروری است.
6. برای مصرف داروهای دیابت برنامه مشخص داشته باشید: محدودیت غذایی ممکن است در افرادی که انسولین یا بعضی قرص های دیابت مصرف می کنند، باعث افت قند خون شود. زمان و مقدار مصرف دارو را پیش از روز آزمایش با پزشک هماهنگ کنید.
7. سوابق بیماری خود را اطلاع دهید: آسم، بیماری های ریوی، اختلالات ریتم قلب، فشار خون کنترل نشده و مشکلات مفصلی یا حرکتی می توانند در انتخاب روش تست و داروی مناسب نقش داشته باشند.
8. علائم جدید یا تشدیدشده را جدی بگیرید: درد قفسه سینه در استراحت، تنگی نفس شدید یا بدتر شدن اخیر علائم باید پیش از تست بررسی شود. در صورت بروز علائم شدید، منتظر نوبت استرس اکو نمانید و به اورژانس مراجعه کنید.
9. پیش از مراجعه فعالیت سنگین نداشته باشید: ورزش شدید و خستگی زیاد ممکن است توان شما را برای انجام بخش ورزشی تست کاهش دهد. فعالیت های معمول روزانه، مگر با دستور متفاوت پزشک، معمولا مانعی ندارند.
10. مدارک قلبی قبلی را همراه ببرید: نسخه پزشک، فهرست داروها، نوار قلب، گزارش اکو و نتایج بررسی های قبلی به پزشک کمک می کنند شرایط شما را دقیق تر ارزیابی و یافته های جدید را با گذشته مقایسه کند.

استرس اکو چقدر طول میکشد؟

استرس اکو با ورزش معمولا حدود ۶۰ دقیقه طول می کشد، اما تمام این زمان صرف راه رفتن روی تردمیل یا رکاب زدن نمی شود؛ بخش فعالیت بدنی معمولا ۷ تا ۱۲ دقیقه است و باقی زمان به آماده سازی، ثبت تصاویر قلب در حالت استراحت و پس از ورزش و بررسی بازگشت ضربان و فشار خون به وضعیت مناسب اختصاص دارد. مدت تست بسته به شرایط بیمار و روش انجام آن ممکن است متفاوت باشد.

پیشنهاد ویژه مطالعه بیشتر: روشهای مراقبت از بیمار قلبی در منزل چیست؟

جایگزین اکو استرس تست چیست؟

جایگزین استرس اکو برای همه بیماران یکسان نیست و براساس علت درخواست آزمایش، علائم و شرایط فرد انتخاب می شود. برای بررسی احتمال بیماری عروق کرونر، تست ورزش در افراد دارای توان فعالیت و نوار قلب قابل تفسیر، سی تی آنژیوگرافی برای ارزیابی ساختمان و تنگی عروق، و اسکن هسته ای یا ام آر آی استرس قلب برای بررسی خون رسانی می توانند گزینه های مناسبی باشند. اگر هدف ارزیابی دریچه ها یا عملکرد قلب هنگام فعالیت باشد، این روش ها لزوما اطلاعات معادل استرس اکو ارائه نمی دهند. آنژیوگرافی تهاجمی نیز جایگزین معمول این تست نیست و بیشتر در بیماران پرخطر یا دارای یافته های نگران کننده مطرح می شود؛ بنابراین انتخاب روش جایگزین باید با نظر متخصص قلب و با توجه به عملکرد کلیه، ریتم قلب و محدودیت های هر آزمایش انجام شود.

 

چه زمانی اکو استرس جواب های مثبت یا منفی کاذب بهمراه دارد؟

حالا فرض کنید که شما اکو استرس را انجام داده اید و جواب را در دست دارید، آیا 100% آن جواب صحیح و درست می تواند باشد؟ چه عواملی می تواند در غیرواقعی (کاذب شدن) تست تاثیرگذار باشد؟ در این قسمت بخش بسیار مهم و تاثیرگذار جواب های مثبت یا منفی کاذب تست را برایتان تنظیم کرده ایم تا با دیدگاه کامل تر بتوانید به آنها مشرف شوید:

1) جواب مثبت کاذب استرس اکو

مثبت کاذب یعنی نتیجه استرس اکو به نفع کاهش خون رسانی قلب باشد، اما در بررسی تکمیلی، تنگی قابل توجهی در عروق کرونر اصلی پیدا نشود. این وضعیت همیشه به معنی اشتباه بودن تست نیست؛ گاهی مشکلات عروق ریز یا اسپاسم عروق، بدون گرفتگی ثابت رگ های اصلی، باعث تغییرات واقعی در عملکرد قلب می شوند. مهم ترین علت ها عبارتند از:

• افزایش شدید فشار خون هنگام تست و بالا رفتن فشار کاری قلب
• کیفیت نامناسب تصاویر و خطا در تفسیر حرکت دیواره های قلب
• بلوک شاخه چپ یا ریتم ناشی از ضربان ساز و حرکت غیرطبیعی دیواره ها
• بیماری عضله قلب، مانند کاردیومیوپاتی، بدون تنگی عروق کرونر
• اختلال عروق ریز یا اسپاسم عروق کرونر، با وجود نبود تنگی قابل توجه در رگ های اصلی.

2) جواب منفی کاذب استرس اکو

منفی کاذب یعنی با وجود بیماری عروق کرونر یا کاهش خون رسانی، تست تغییر واضحی نشان ندهد. این اتفاق زمانی محتمل تر است که فشار کافی به قلب وارد نشود یا تصاویر نتوانند تغییرات گذرای حرکت دیواره ها را ثبت کنند. بنابراین، اگر علائم مشکوک ادامه داشته باشند، نتیجه طبیعی تست به تنهایی برای رد بیماری کافی نیست. مهم ترین علت ها عبارتند از:

• نرسیدن به ضربان هدف یا سطح کافی فعالیت بدنی
• مصرف داروهای کاهش دهنده ضربان، مانند بتابلوکرها، و محدود شدن پاسخ قلب
• مصرف داروهای ضد آنژین، مانند نیترات ها، و کاهش بروز ایسکمی هنگام تست
• مصرف کافئین پیش از استرس اکو با دی پیریدامول و کاهش اثر دارو
• تاخیر در تصویربرداری پس از ورزش و برطرف شدن تغییرات گذرای قلب
• کیفیت پایین تصاویر یا دیده نشدن مناسب بعضی قسمت های دیواره قلب
• محدود بودن ناحیه درگیر یا خفیف بودن ایسکمی و ایجاد نشدن اختلال حرکتی قابل تشخیص.

پیشنهاد مطالعه بیشتر: مهمترین علائم سکته قلبی چیست؟

استرس اکو چگونه انجام میشود؟ (روش انجام استرس اکو)

استرس اکو با مقایسه تصاویر قلب در حالت استراحت و هنگام افزایش فعالیت آن انجام می شود تا پزشک ببیند عضله قلب زیر فشار چگونه کار می کند. در روش استرس اکو با ورزش، ضربان قلب با تردمیل یا دوچرخه ثابت بالا می رود؛ اگر ورزش کردن برای بیمار مناسب نباشد، از دارویی مانند دوبوتامین استفاده می شود. مراحل انجام تست به این صورت است:

• گام 1: بررسی وضعیت بیمار: پزشک علائم، سابقه بیماری ها، داروهای مصرفی و آمادگی شما را برای انجام تست بررسی می کند.
• گام 2: انتخاب روش مناسب: با توجه به توانایی جسمی و شرایط قلب، روش ورزشی یا دارویی انتخاب می شود.
• گام 3: اتصال تجهیزات پایش: الکترودهای نوار قلب روی قفسه سینه و کاف فشار خون روی بازو قرار می گیرند.
• گام 4: ثبت اطلاعات اولیه: ضربان قلب، فشار خون و نوار قلب در حالت استراحت ثبت می شوند.
• گام 5: انجام اکوی اولیه: در حالت درازکش، با قرار دادن پروب آغشته به ژل روی قفسه سینه، تصاویر اولیه قلب گرفته می شوند.
• گام 6: شروع ورزش یا تزریق دارو: روی تردمیل راه می روید، روی دوچرخه ثابت رکاب می زنید یا داروی محرک را از راه رگ دریافت می کنید.
• گام 7: افزایش تدریجی شدت تست: شدت ورزش یا مقدار دارو طبق پروتکل افزایش می یابد و علائم، نوار قلب و فشار خون کنترل می شوند.
• گام 8: ثبت تصاویر هنگام استرس: تصاویر قلب هنگام رکاب زدن یا تزریق دارو و در روش تردمیل، بلافاصله پس از توقف ورزش ثبت می شوند.
• گام 9: پایش در دوره استراحت: پس از پایان تست، تا پایدار شدن ضربان، فشار خون و علائم، تحت نظر می مانید.
• گام 10: بررسی و تفسیر نتیجه: پزشک تصاویر استراحت و استرس را مقایسه می کند تا تغییرات حرکت دیواره ها و عملکرد قلب مشخص شود.

مهمترین کاربردهای تست استرس اکو چیست؟

تست استرس اکو نشان می دهد قلب هنگام افزایش فعالیت چگونه کار می کند و آیا خون رسانی به عضله قلب پاسخگوی نیاز آن هست یا نه؟ مهم ترین کاربرد این آزمایش، بررسی احتمال بیماری عروق کرونر است؛ با این حال، در بعضی بیماران برای ارزیابی بیماری های دریچه ای، قدرت انقباض عضله قلب و علت علائم هنگام فعالیت نیز استفاده می شود. انتخاب روش ورزشی یا دارویی به هدف بررسی و شرایط بیمار بستگی دارد، از مهمترین کاربردهای تست استرس اکو می توان به موارد زیر اشاره نمود:

کاربرد استرس اکو	هدف بررسی	نکته مهم
تشخیص کاهش خون رسانی و بررسی علائم هنگام فعالیت	بررسی ارتباط درد قفسه سینه یا تنگی نفس با اختلال حرکت دیواره های قلب	محل دقیق و درصد تنگی عروق را مستقیما نشان نمی دهد.
ارزیابی خطر در بیماری عروق کرونر	تعیین وسعت اختلال خون رسانی و کمک به تصمیم گیری درمانی	برای همه بیماران بدون علامت، به صورت روتین ضروری نیست.
بررسی زنده بودن عضله قلب	ارزیابی توان افزایش انقباض بخش های کم حرکت با دوز پایین دوبوتامین	نتیجه در کنار سایر یافته ها برای تصمیم گیری درباره بازگرداندن خون رسانی بررسی می شود.
ارزیابی بعضی بیماری های دریچه ای	بررسی تنگی آئورت منتخب، تغییر نارسایی میترال و فشار شریان ریوی	روش انجام تست به نوع بیماری دریچه ای و هدف بررسی بستگی دارد.
بررسی انسداد پویای خروجی بطن چپ	شناسایی افزایش انسداد هنگام ورزش در کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک	می تواند علت علائم هنگام فعالیت را روشن کند و به انتخاب درمان کمک کند.

1) تشخیص کاهش خون رسانی به عضله قلب

استرس اکو می تواند اختلال حرکت دیواره های قلب هنگام فعالیت یا تحریک دارویی را مشخص کند؛ تغییری که ممکن است نشانه نرسیدن خون کافی به بخشی از عضله قلب باشد. این آزمایش برای بررسی احتمال تنگی عروق کرونر کاربرد دارد، اما محل دقیق و درصد گرفتگی رگ ها را مستقیما نشان نمی دهد.

2) بررسی درد قفسه سینه و تنگی نفس هنگام فعالیت

اگر علائم بیمار هنگام راه رفتن، بالا رفتن از پله یا فعالیت روزانه ظاهر شوند، استرس اکو به بررسی ارتباط آنها با کاهش خون رسانی یا اختلال عملکرد قلب کمک می کند. البته هر درد یا تنگی نفسی به این تست نیاز ندارد و پزشک براساس شرایط بیمار تصمیم می گیرد:

1. بررسی درد یا فشار قفسه سینه که با فعالیت ایجاد می شود
2. ارزیابی تنگی نفس یا کاهش توان فعالیت با علت نامشخص
3. بررسی بیشتر در صورت نامشخص بودن نتیجه تست ورزش.

3) ارزیابی خطر در بیماران مبتلا به بیماری عروق کرونر

در افرادی که بیماری عروق کرونر دارند، استرس اکو می تواند وسعت اختلال خون رسانی و تاثیر آن بر عملکرد قلب را نشان دهد. این اطلاعات به پزشک برای ارزیابی خطر و تصمیم گیری درباره ادامه درمان دارویی یا بررسی های تکمیلی کمک می کند؛ همچنین در صورت بازگشت علائم پس از استنت یا جراحی بای پس کاربرد دارد، نه لزوما به صورت روتین برای همه بیماران بدون علامت.

4) بررسی زنده بودن بخش های کم حرکت عضله قلب

استرس اکو با دوز پایین دوبوتامین در بعضی بیماران دارای کاهش قدرت پمپاژ استفاده می شود تا مشخص شود بخش های کم حرکت قلب هنوز توان افزایش انقباض دارند یا نه. وجود این پاسخ می تواند نشانه بافت زنده با قابلیت بهبود باشد و در کنار سایر بررسی ها، به تصمیم گیری درباره بازگرداندن خون رسانی کمک کند.

5) ارزیابی دقیق تر بعضی بیماری های دریچه ای

گاهی شدت علائم بیمار با نتیجه اکوی استراحت هماهنگ نیست؛ در این شرایط، استرس اکو می تواند تغییر عملکرد دریچه ها و فشارهای قلبی هنگام فعالیت را روشن تر کند. نوع تست براساس مشکل دریچه ای انتخاب می شود و همه بیماری های دریچه ای به این بررسی نیاز ندارند:

• بررسی تنگی آئورت با جریان پایین و گرادیان پایین در بیماران منتخب
• ارزیابی افزایش نارسایی میترال هنگام فعالیت
• بررسی تغییر فشار شریان ریوی همراه با علائم و سایر یافته های اکو.

6) بررسی انسداد پویای مسیر خروج خون از قلب

در بعضی بیماران مبتلا به کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک، انسداد مسیر خروج خون از بطن چپ در حالت استراحت مشخص نیست یا شدت کمی دارد. استرس اکو با ورزش می تواند افزایش این انسداد هنگام فعالیت را آشکار کند و به توضیح علائمی مانند تنگی نفس، درد قفسه سینه یا سرگیجه و انتخاب درمان مناسب کمک کند.

جواب استرس اکو چقدر طول می کشد آماده شود؟

اگر میانگین زمان گزارش استرس اکو را بخواهید بدانید باید خدمتتان بگوییم که بسته به روتین مرکز تست اکو استرس می تواند پاسخ دهی از همان روز تا 72 ساعت پس از تست این فرآیند متغییر باشد، در این گزارش کیفیت تصاویر، میزان فعالیت یا داروی دریافت شده، ضربان و فشار خون، علائم حین تست و تغییرات حرکت دیواره های قلب ثبت می شوند و پزشک مشخص می کند آیا شواهدی از کاهش خون رسانی دیده شده است یا خیر؟ اگر اختلال مهمی براساس تست اکو استرس مشاهده شود و نیاز به اقدام فوری درمانی داشته باشد معمولا همان زمان به بیمار اطلاع داده می شود تا روند درمان انجام شود.

پیشنهاد مطالعه بیشتر: 14 مورد از مراقبت های بعد از اسکن هسته ای قلب که باید بدانید!

مراقبت های بعد از انجام استرس اکو چیست؟

مراقبت های بعد از استرس اکو به روش انجام تست و وضعیت شما بستگی دارد. بیشتر افراد پس از پایان پایش و با اجازه تیم پزشکی می توانند به فعالیت های معمول برگردند؛ با این حال، اگر داروی محرک دریافت کرده اید یا هنوز ضعف، سرگیجه یا تپش قلب دارید، باید تا برطرف شدن علائم احتیاط کنید و دستور اختصاصی مرکز را در اولویت قرار دهید، از مهمترین مراقبتهای پس از انجام اکو استرس قلب می توان به موارد زیر اشاره نمود:

1. تا پایان پایش در مرکز بمانید: پیش از خروج، اجازه دهید ضربان قلب، فشار خون و علائم شما بررسی شوند.
2. در صورت خستگی استراحت کنید: تا زمانی که کاملا به وضعیت معمول برنگشته اید، از ورزش شدید و فعالیت سنگین خودداری کنید.
3. آب کافی بنوشید: اگر محدودیت مصرف مایعات به علت بیماری قلبی یا کلیوی ندارید، نوشیدن آب را طبق روال معمول ادامه دهید.
4. غذا خوردن را از سر بگیرید: در صورت نداشتن تهوع و منع پزشکی، می توانید پس از تست غذا بخورید؛ اگر دیابت دارید، برنامه غذایی و دارویی خود را طبق دستور دنبال کنید.
5. داروها را طبق دستور مصرف کنید: زمان شروع دوباره داروهای قطع شده پیش از تست را از پزشک بپرسید و مقدار آنها را خودسرانه تغییر ندهید.
6. برای رانندگی احتیاط کنید: در صورت سرگیجه، ضعف یا تاری دید رانندگی نکنید؛ اگر آتروپین دریافت کرده اید، محدودیت رانندگی را از مرکز بپرسید.
7. علائم هشدار را جدی بگیرید: درد شدید یا مداوم قفسه سینه، تنگی نفس شدید، غش یا تپش قلب همراه با ضعف و سرگیجه، نیاز به تماس فوری با اورژانس ۱۱۵ دارد.

عوارض استرس اکو چیست؟ (خطرات استرس اکو قلب)

تست اکو استرس همانند سایر تست های تشخیصی، در کنار تمامی مزایا می تواند عوارضی هم داشته باشد؛ البته عوارض جدی آن نادر است. از مهم ترین عوارض می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• خستگی، سرگیجه یا احساس ضعف گذرا هنگام تست یا پس از آن
• تپش قلب یا اختلال ریتم قلب که معمولا گذرا است
• افزایش یا افت فشار خون هنگام ورزش یا تزریق دارو
• درد قفسه سینه یا تنگی نفس در اثر افزایش فعالیت قلب
• به ندرت، عوارض جدی مانند آریتمی خطرناک یا حمله قلبی
• سردرد، به ویژه در روش دارویی با دی پیریدامول
• تهوع یا احساس ناراحتی معده هنگام تزریق دارو
• گرگرفتگی و احساس گرما در روش دارویی
• درد، کبودی یا التهاب در محل تزریق وریدی
• به ندرت، اسپاسم راه های هوایی، به خصوص با دی پیریدامول در افراد مستعد.

هزینه استرس اکو ۱۴۰۵ چقدر است؟

در سال 1405 هزینه تست استرس اکو قلب در مراکز انجام تست استرس اکو دولتی و خصوصی متفاوت است، قیمت استرس اکو سال 1405 در مراکز دولتی با بیمه پایه (سلامت همگانی) معادل با 755.000 تومان است و در مراکز خصوصی (و نیمه دولتی هم هزینه مانند خصوصی محاسبه می شود) معادل با 3.895.000 تومان است، هزینه استرس اکو با بیمه تامین اجتماعی در مراکز تامین اجتماعی (مثلا بیمارستان میلاد) رایگان است و با بیمه تامین اجتماعی در مراکر دولتی 605.000 تومان و در مراکز خصوصی و نیمه دولتی معادل با 3.655.000 تومان است.

راهنمای انتخاب مراکز استرس اکو در تهران (گرفتن نویت استرس اکو)

برای انتخاب مرکز استرس اکو در تهران، بهتر است به تجربه متخصص قلب در انجام و تفسیر تست، امکانات پایش و تجهیزات احیا و دسترسی مرکز توجه کنید، هنگام گرفتن نوبت استرس اکو، نام دقیق آزمایش و روش تجویز شده در نسخه را به اپراتورهای همانگی مرکز استرس اکو اعلام کنید زیرا انجام نوع ورزشی یا دارویی، پوشش بیمه و زمان حضور پزشک در مراکز مختلف متفاوت است، ما برای آنکه شما آگاهی لازم درخصوص انتخاب ایمن و اصولی مراکز استرس اکو در تهران را داشته باشید فهرست پرکاربردی از مراجعات سایر کاربرین را خدمتتان آورده ایم تا با دیدگاه کامل بتوانید به آنها مشرف شوید:

1. استرس اکو بیمارستان دی: شماره تماس 02188797111 و آدرس: تهران، خيابان وليعصر و خيابان توانير (شهيدعباسپور)
2. استرس اکو بیمارستان پیامبران: شماره تماس 02144079131 و آدرس: میدان دوم صادقیه، بلوارآیت الله کاشانی، بلوار اباذر، بیمارستان تخصصی و فوق تخصصی پیامبران
3. استرس اکو بیمارستان خاتم الانبیاء: شماره تماس 02188884040 و آدرس: خیابان ولیعصر، بالاتر از بلوار میرداماد، خیابان رشید یاسمی، بیمارستان تخصصی و فوق تخصصی خاتم الانبیاء(ص)
4. استرس اکو بیماستان مرکز قلب کارگر شمالی: شماره تماس 02188029600 و آدرس: تهران، خیابان کارگر شمالی، تقاطع بزرگراه جلال آل احمد، مرکز قلب تهران
5. استرس اکو بیمارستان قلب شهید رجایی: شماره تماس 02123921 و آدرس: تهران، خیابان ولیعصر، ابتدای بزرگراه آیت الله هاشمی رفسنجانی(نیایش)، بیمارستان قلب و عروق شهید رجایی
6. استرس اکو بیمارستان عرفان: شماره تماس 02123021000 و آدرس: سعادت آباد، بین چهارراه سرو و بلوار شهرداری، خیابان ریاضی بخشایش، پلاک چهار، بیمارستان عرفان.

بعد از انجام استرس اکو چکار کنم؟

بعد از انجام استرس اکو، تا زمانی که ضربان قلب و فشار خون به وضعیت مناسب برگردند و تیم پزشکی اجازه دهد، در مرکز بمانید. پس از ترخیص، اگر حال عمومی خوبی دارید، معمولا می توانید غذا بخورید، آب بنوشید و فعالیت های سبک روزانه را از سر بگیرید؛ اما تا رفع خستگی، سرگیجه یا تپش قلب از ورزش سنگین و رانندگی خودداری کنید. اگر تست با دارو انجام شده است، درباره نیاز به همراه و محدودیت رانندگی از مرکز سوال کنید. داروهایی را که پیش از تست قطع کرده اید، فقط طبق دستور پزشک دوباره مصرف کنید و نتیجه را برای تعیین ادامه درمان پیگیری کنید. در صورت درد شدید یا مداوم قفسه سینه، تنگی نفس شدید، غش یا تپش قلب مداوم، با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.

آیا نتیجه اکو استرس را می توان به متخصص قلب در منزل نشان داد؟

بله، می توانید گزارش و در صورت دسترسی، تصاویر استرس اکو را به متخصص قلب در منزل نشان دهید تا نتیجه را در کنار علائم، سابقه بیماری، داروهای مصرفی و معاینه بررسی کند. بهتر است نوار قلب و اکوی قبلی را هم آماده داشته باشید تا پزشک درباره ادامه درمان یا نیاز به بررسی تکمیلی تصمیم بگیرد. البته اگر نتیجه تست پرخطر اعلام شده یا درد قفسه سینه، تنگی نفس شدید یا غش دارید، منتظر ویزیت در منزل نمانید و برای ارزیابی فوری به اورژانس مراجعه کنید.

سوالات متداول در رابطه با استرس اکو

سوال1) آیا استرس اکو درد دارد؟

خود تصویربرداری اکو دردناک نیست، اما ممکن است فشار پروب روی قفسه سینه کمی ناراحت کننده باشد. در روش دارویی نیز ورود سوزن به رگ درد مختصری دارد و ممکن است هنگام تست تپش قلب یا گرگرفتگی احساس کنید.

سوال2) آیا برای استرس اکو باید ناشتا باشیم؟

معمولا لازم است چند ساعت پیش از تست غذا نخورید، اما مدت محدودیت غذایی و اجازه نوشیدن آب را باید از مرکز بپرسید. اگر دیابت دارید، درباره زمان مصرف غذا و داروها با پزشک هماهنگ کنید.

سوال3) آیا قبل از استرس اکو باید داروهای قلب را قطع کنیم؟

خیر، داروها را خودسرانه قطع نکنید. بعضی داروها مانند بتابلوکرها ممکن است بر نتیجه تست اثر بگذارند، اما تصمیم درباره قطع موقت آنها به هدف آزمایش و شرایط بیمار بستگی دارد.

سوال4) آیا استرس اکو طبیعی، گرفتگی عروق قلب را کاملا رد می کند؟

خیر، نتیجه طبیعی احتمال کاهش قابل توجه خون رسانی را کمتر می کند، اما تمام تنگی ها یا اختلالات عروق ریز را رد نمی کند. اگر علائم ادامه داشته باشند، ممکن است بررسی بیشتری لازم باشد.

سوال5) آیا استرس اکو اشعه دارد؟

خیر، استرس اکو با امواج صوتی انجام می شود و اشعه یونیزان ندارد. این آزمایش با اسکن هسته ای قلب متفاوت است و در روش معمول آن از ماده رادیواکتیو استفاده نمی شود.